Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

ΑΡΧΗ | Αποθήκευση όλων των δημοσιευμένων άρθρων | Εισαγωγή-Τεχνολογία και Ελληνικός πολιτισμός

Εισαγωγή-Τεχνολογία και Ελληνικός πολιτισμός

E-mail Εκτύπωση PDF

Φωτογραφίες από το Εκθετήριο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας του ΝΟΗΣΙΣ


H αρχαία ελληνική τεχνολογία αποτελεί άμεσο δώρο του μεγαλείου του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Μέσα από το επιβλητικό συνονθύλευμα ιδεολογικής, θρησκευτικής και κοινωνικοπολιτικής οργάνωσης της Ελληνικής αρχαιότητας  πηγάζει ο αρμονικός συνδυασμός της ορθολογιστικής επιστήμης και της ευρηματικής  τεχνολογίας. Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν λαός τόσο πολύ στραμμένος στην τεχνολογία, ώστε από τα βάθη των αιώνων να υπάρχει η έννοια της τεχνολογίας στο μυθοθρησκευτικό επίπεδο του πολιτισμού τους. Ο Προμηθεϊκός μύθος (Πλάτωνος «Πρωταγόρας» 321c) αναφέρει τον Προμηθέα να παρατηρεί τον νεοδημιούργητο άνθρωπο γυμνό, άοπλο και άστεγο και να σπεύδει να δώσει στους ανθρώπους την «έντεχνον σοφίαν» (δηλαδή Τεχνογνωσία). Έτσι κατά την Ελληνική μυθολογία γεννήθηκε η Τεχνολογία την επόμενη κιόλας μέρα της Δημιουργίας. Άλλωστε οι αρχαίοι Έλληνες είχαν θεό Τεχνολόγο (τον Ήφαιστο ) και μυθικά ρομπότ, όπως ο Τάλως που διέσχιζε ταχύτατα όλη την Κρήτη και έριχνε βράχους στα πλοία των εχθρών.

Ο θρίαμβος της λογικής, της τέχνης, της ποίησης, η μουσική, ο ρυθμός, η γεωμετρία οδηγούν τον αρχαίο Έλληνα στη διαμόρφωση  θετικής σκέψης και ιδεών που εναρμονίζονταν άμεσα με την παραγωγή τεχνολογικών επιτευγμάτων, τα οποία πρόσφεραν στον  πολιτισμό των αρχαίων την απαιτούμενη ώθηση για εξέλιξη.

Το σημαντικότερο στοιχείο μάλιστα, στην εξέλιξη του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, είναι πως η τεχνολογία ήταν διαθέσιμη σε κάθε έναν που την χρειαζόταν και όχι μόνο στον πλούσιο αριστοκράτη, ενώ η εφαρμογή της ήταν κοινωνικώς ευρεία. Επιπλέον αυτό που διαφοροποίησε την Ελληνική και  Ελληνιστική τεχνολογία από αυτές των άλλων αρχαϊκών πολιτισμών είναι πως το υπόβαθρό της ήταν η μαθηματική λογική και η έννοια του επιστημονικού πειράματος.

 

Μια προσεχτική μελέτη του ρυθμού εξέλιξης της τεχνολογίας των αρχαίων Ελλήνων καταγράφει πολλούς αναλυτές που υποστηρίζουν πως ο ρυθμός αυτός υστερεί της δυναμικής του πολιτισμού που εκπροσωπεί, σε βαθμό που μερικοί να υποστηρίζουν πως  οι αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν ουσιαστικά τεχνικά ενδιαφέροντα, καθώς οι δούλοι θεωρούνταν μια άφθονη και μικρού κόστους ενεργειακή πηγή.


Μια τέτοια επιχειρηματολογία εύκολα διαπιστώνει κανείς πως είναι μια επιχειρηματολογία σκοπιμότητας, που οφείλεται είτε στην έλλειψη επαρκούς ιστορικής έρευνας, είτε στην ρωμαιοφιλία πολλών δυτικών συγγραφέων.  Άλλωστε εάν οι Έλληνες δεν είχαν ανάγκη από τεχνολογία λόγο δούλων δεν είναι αντιφατικό το γεγονός πως μεγαλύτερες τεχνικές καινοτομίες είδαμε στην Αίγυπτο που είχε δούλους, παρά στο Ισραήλ που δεν είχε.

Ας μην παραβλέπουμε όμως και το γεγονός πως η Ελληνική κοινωνία ακολουθούσε πρωτοπόρα εξέλιξη και πως για πρώτη φορά το ανθρώπινο είδος διαμέσου των Ελλήνων  διαμόρφωνε κοινωνική δομή η οποία παρήγαγε σταδιακά νέες  δυνάμεις που έμπαιναν στην παραγωγή και τον πολιτισμό. Δυνάμεις που είχαν ανάγκη την τεχνολογία, όπως το εμπόριο, η οικοδομική, η μηχανολογία, η ναυπηγική και οι επικοινωνίες. Είναι φυσικό επομένως η εξέλιξη της Ελληνικής τεχνολογίας να διαφοροποιείται, λόγω ιδιαιτεροτήτων, από το ρυθμό της τεχνολογικής εξέλιξης ενός σύγχρονου πολιτισμού.

Μεγάλη λοιπόν η τεχνολογική εξέλιξη των Ελλήνων, όμως ανεπαρκής για την πλήρη εκμετάλλευση των αλματωδών δυνατοτήτων του πολιτισμού που είχε ώς φορέα. Και αυτό γιατί η ρευστότητα  των καιρών και οι ιστορικές συγκυρίες δεν επέτρεψαν ή τουλάχιστον παρεμπόδισαν σημαντικά την ελληνική επιστημονικοτεχνική εξέλιξη. Σημαντικό πλήγμα έφερε η επικράτηση των Ρωμαίων, όχι μόνον επειδή στέρησαν από την τεχνολογία τον πλούτο και τις ιδέες των Ελληνικών πόλεων, αλλά γιατί οι πρακτικοί Ρωμαίοι στην τεχνολογική τους προσφορά, αντίθετα με τους Έλληνες, παρέβλεψαν τον ζωογόνο ρόλο της επιστήμης.  

Ο βασικότερος όμως ανασταλτικός παράγοντας της τεχνολογικής δυναμικής των Αρχαίων Ελλήνων είναι η καταστροφή της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας ( Ιούλιος Καίσαρ 47 π.Χ., Αυρηλιανός 270 μ.Χ. καταστροφή του Σεραπείου 391 μ.Χ. Χαλίφης Ομάρ 641 μ.Χ. ). Ένα τέτοιο γεγονός είναι μείζονος σημασίας αν λάβουμε υπόψιν την απουσία της τυπογραφίας και επομένως την αναπόφευκτη συγκέντρωση της πληροφορίας σε μεγάλες βιβλιοθήκες.

Οι Αρχαίοι Έλληνες λοιπόν είχαν παράγει πρωτοποριακό επιστημονικό υλικό, το οποίο πρόσφερε στην ανθρωπότητα την απαιτούμενη βάση για την ανακάλυψη νέων πολιτισμικών δρόμων, όμως αυτή η δυνατότητα λόγο συγκυριών ανακόπηκε και επιβραδύνθηκε σημαντικά. Έτσι η πηγή της αρχαϊκής γνώσης κατέστει δυσεύρετη και επιρρεπής σε αλλοιώσεις και δεν θα ήταν υπερβολή επομένως να πούμε πως ο κόσμος έχασε την δυνατότητα μιας πιο γρήγορης πολιτισμικής εξέλιξης.

Πηγή : http://hal.csd.auth.gr/~bpaschos/ancient/ancientgreektech/Technology_AncientGreece.htm

Ανάρτηση: http://www.e-e-e.gr/helios/technology/ancient_hellenic_technology/index.html

Τελευταία Ενημέρωση στις Πέμπτη, 30 Μάιος 2013 10:33  

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1911

Κατασκευάζεται το πρώτο υδροπλάνο, που είχε πλωτήρες αντί για τροχούς.

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου