Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

ΑΡΧΗ | Αποθήκευση όλων των δημοσιευμένων άρθρων | Ένας Αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής.

Ένας Αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής.

E-mail Εκτύπωση PDF

Το πλήρες κείμενο του Γιώργου Γραμματικάκη στο θέμα της Νεοελληνικής Γλώσσας στις Πανελλαδικές

 


 

Ο καθηγητής Γιώργος Γραμματικάκης.
Κείμενο από το βιβλίο του "Ενας αστρολάβος του ουρανού και της ζωής", ήταν το θέμα της Νεοελληνικής Γλώσσας στις Πανελλαδικές.

 

Σε συνεργασία με τα φροντιστήρια Φλωρόπουλου «Ομόκεντρο», tanea.gr δημοσιεύουν το θέμα της Νεοελληνικής Γλώσσας όπως αυτό διατυπώθηκε στα εξεταστικά κέντρα και στους εξεταζόμενους μαθητές των φετινών Πανελλαδικών.

Τη ζωή στη Γη ο άνθρωπος ελάχιστα την σέβεται, η ζωή όμως σε άλλους κόσμους διεγείρει το ενδιαφέρον και τη φαντασία του. Είναι άραγε περιέργεια, κατακτητική διάθεση ή απλώς ένα διανοητικό παιχνίδι; Ίσως όλα μαζί, ταυτόχρονα όμως κι ένα βαθύ αίσθημα μοναξιάς. Άλλωστε τη ζωή του εδώ ο άνθρωπος την έχει καταστήσει πιεστική και ανούσια. Περιμένει λοιπόν ένα χέρι βοηθείας και παρηγοριάς από τους πλανήτες και τα μακρινά άστρα. Ακόμη όμως και αν δεχθούμε με αισιοδοξία ότι η ζωή δεν ανθίζει μόνον στη Γη, αλλά ότι αφθονεί στο Σύμπαν, ένας άλλος καθοριστικός παράγοντας ορθώνεται. Είναι ανάγκη να συνειδητοποιηθεί ?όσο και αν αντιτίθεται στις ενδόμυχες επιθυμίες μας? ότι με τη ζωή αυτή η επικοινωνία εμφανίζεται, για το ορατό τουλάχιστον μέλλον, ανέφικτη.

Με τη ζωή λοιπόν στο Σύμπαν είναι αδύνατο να επικοινωνήσουμε, η ζωή όμως γύρω μας ανθίζει. Η ζωή εδώ, σ? έναν μικρό και πανέμορφο πλανήτη, ανέδειξε ύστερα από σιωπηλές διεργασίες που διήρκεσαν δισεκατομμύρια χρόνια μια θαυμαστή ποικιλία έμβιων όντων. Οι θάλασσες και τα δάση της Γης, τα βουνά και οι πεδιάδες της αποκαλύπτουν κάθε στιγμή τη γοητεία που κρύβουν τα χιλιάδες όμοια ή ανόμοια δημιουργήματα της εξελίξεως. Η ανεμώνη και το δελφίνι, ο αίλουρος αλλά και ο γυπαετός, τα ανθρώπινα όντα στις πολλαπλές φυλετικές τους παραλλαγές, είναι δίπλα μας, συμμέτοχα του ίδιου πλανήτη και του μέλλοντός του.



Αποκαλύπτεται όμως επίσης σε όλη του την τραγική αντίφαση ότι ο άνθρωπος, αυτή η περιούσια κορύφωση της εξελίξεως, έχει διπλή υπόσταση. Από τη μια είναι ικανός για μεγάλες πράξεις, έμαθε με την επιστημονική του γνώση να κατανοεί τον κόσμο αλλά και γέννησε αριστουργήματα στον λόγο και στην τέχνη. Από την άλλη, ο ίδιος ο άνθρωπος σφραγίζει την ιστορική πορεία του με πολέμους και αγριότητες, θεοποιεί τα υλικά αγαθά και συντηρεί την αδικία και τις ανισότητες. Ελάχιστα, τέλος, σέβεται τις πολλαπλές εκφράσεις της ζωής, ενώ η φύση και οι θάλασσες του πλανήτη είναι συχνά τα θύματα των συμφερόντων του. Η υπερφίαλη αυτή στάση του ανθρώπου έχει αλλοιώσει έτσι ένα θαυμαστό περιβάλλον, που ωστόσο υπήρξε και το λίκνο της δικής του υπάρξεως.

Είναι λοιπόν καιρός να κατανοήσει ο άνθρωπος ότι η ζωή αλλού ίσως υπάρχει, αλλά η προσδοκία να την συναντήσει δεν θα πραγματωθεί εύκολα. Η ζωή όμως στη Γη ανθίζει ακόμα και τον περιμένει. Αν όσο είναι ακόμα καιρός τείνει το χέρι του προς τη ζωή αυτή, το φυτικό και ζωικό της θαύμα, τον Άλλο και τους άλλους, ίσως αισθανθεί λίγο πιο άξιος έποικος της Γης.

Έτσι είναι σοφότερο να εξαντλήσουμε τις προσπάθειες για καλύτερη επικοινωνία, εδώ στη Γη. Το περίεργο ωστόσο είναι ότι, όσο η επικοινωνία αυτή πυκνώνει με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, το διαδίκτυο και τα κινητά τηλέφωνα, τόσο η μοναξιά μας, η ανθρώπινη, μεγαλώνει και η αποξένωση κυριαρχεί. Φαίνεται ότι αυτό που απαιτείται είναι κάτι περισσότερο από την τεχνολογική έκρηξη της εποχής: απαιτείται βαθύτερη παιδεία και ουσιαστικότερες αξίες του πολιτισμού. Οι εφιάλτες, άλλωστε, από τα περιβαλλοντικά προβλήματα πληθαίνουν, και η Γη δεν φαίνεται να αντέχει για καιρό ακόμα την αφροσύνη μας.

Σημασία επομένως δεν έχει να συναντηθούμε ?αν ποτέ συναντηθούμε? στο πολύ μακρινό μέλλον με κάποια όμοια ή ανόμοια με μας δημιουργήματα της εξελίξεως. Το σπουδαίο θα ήταν να μπορούμε τότε να υπερηφανευθούμε, σε χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια, ότι το ανθρώπινο είδος έχει κατακτήσει υψηλά επίπεδα ισότητας και αξιών, και ότι οι πόλεμοι έχουν εκλείψει και ότι η Γη, το λίκνο της ανθρώπινης ζωής, έχει επουλώσει τις πληγές στις θάλασσες, τα δάση ή την ατμόσφαιρά της, και είναι πάλι ένας πανέμορφος πλανήτης. Διάσπαρτα άλλωστε, εδώ ή εκεί, θα βρίσκονται πάντοτε τα επιτεύγματα των σπουδαίων πολιτισμών, που αιώνες τώρα συνοδεύουν τη διαδρομή του ανθρώπου.

Η «εξωγήινη μοναξιά», λοιπόν, δεν φαίνεται ότι θα εγκαταλείψει εύκολα τον άνθρωπο. Η γήινή του ωστόσο μοναξιά, που είναι επικίνδυνη και πιο ανάλγητη, είναι μεγάλη ανάγκη να απαλυνθεί. Τότε θα αναδειχθεί η μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου, και η αναζήτηση της εξωγήινης ζωής θα αποκτήσει άλλο περιεχόμενο και νόημα.

Γιώργος Γραμματικάκης, Ένας Αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής.
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2013. 2η έκδοση (Διασκευή).

 

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ - ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 17/05/2013

Τι θα έγραφα για το Internet αν ήμουν υποψήφιος στις Πανελλαδικές

Δύο συγγραφείς και ένας μουσικός απαντούν με χιούμορ στα «ΝΕΑ»

Ενα απόσπασμα από εργασία του καθηγητή Γιώργου Γραμματικάκη χρησιμοποιήθηκε χθες ως βάση προβληματισμού των υποψηφίων που χθες έδιναν το μάθημα των Νέων Ελληνικών στην αυλαία των εισαγωγικών εξετάσεων για τα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας. Το απόσπασμα προέρχεται από το πρόσφατο βιβλίο του γνωστού αστροφυσικού «Ενας Αστρολάβος του ουρανού και της ζωής», που κυκλοφορεί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Συνολικά, το κείμενο αναφέρεται στη ζωή του ανθρώπου στον πλανήτη και στην ανάγκη σεβασμού του περιβάλλοντος και εξάλειψης των παθογενειών του πολιτισμού που οδηγούν σε οικολογικές καταστροφές και πολέμους.

Μεταξύ άλλων, στο κείμενο που έπρεπε να επεξεργαστούν οι υποψήφιοι, αναφέρονται τα εξής: «Το περίεργο είναι ότι, όσο η επικοινωνία αυτή πυκνώνει με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, το Διαδίκτυο και τα κινητά τηλέφωνα, τόσο η μοναξιά μας, η ανθρώπινη, μεγαλώνει και η αποξένωση κυριαρχεί».

Το ζήτημα της αλλοτρίωσης, όπως τέθηκε στο παραπάνω απόσπασμα, ήταν ένα από τα θέματα πάνω στα οποία έπρεπε οι υποψήφιοι να τοποθετηθούν συνοπτικά (με την υποσημείωση ότι κάθε τεκμηριωμένη απάντηση είναι αποδεκτή).

«ΤΑ ΝΕΑ» ανέθεσαν σε δύο συγγραφείς και σε έναν μουσικό να απαντήσουν επίσης με λίγες λέξεις (λίγες περισσότερες από όσες είχαν στη διάθεσή τους οι υποψήφιοι) στην κρίσιμη ερώτηση: όντως κυριαρχεί η αποξένωση όσο η επικοινωνία πυκνώνει; Ο Πέτρος Μάρκαρης, ο Κυριάκος Αθανασιάδης και ο Παντελής Θαλασσινός είχαν αν ήθελαν τη δυνατότητα να προσφύγουν επιπλέον στο χιούμορ για να τεκμηριώσουν τη δική τους απάντηση.

Η μοναξιά μεγαλώνει!

Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας και όλοι επικοινωνούμε με ηλεκτρονικά μηνύματα και όχι όπως παλιά με τα ΕΛΤΑ.

Επίσης το Διαδίκτυο είναι πανταχού παρόν ειδικά τα τελευταία χρόνια και όλα πλέον γράφονται εκεί και υπάρχουν και πολλά τραγούδια και ματς και τα πάντα, αλλά και πολλή πορνογραφία και διάφορα άλλα καθόλου ωραία.

Τέλος, τα κινητά τηλέφωνα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας και βγαίνουν κάθε μέρα διαρκώς καινούργια μοντέλα το ένα καλύτερο από το άλλο και μπορείς να είσαι όλη μέρα συνδεδεμένος στο Διαδίκτυο.

Παρ' όλα αυτά ο άνθρωπος στους καιρούς μας είναι απομονωμένος όσο ποτέ άλλοτε μέσα σε ένα δωμάτιο ή στο μπαρ και νομίζει μεν ότι με όλα αυτά επικοινωνεί, αλλά στην πραγματικότητα έχει αποξενωθεί πάρα πολύ από τον συνάνθρωπο και τον γείτονά του γιατί δεν τον κοιτάζει πλέον στα μάτια και δεν αισθάνεται τον χτύπο της καρδιάς του, που χτυπά κάτω από το πουκάμισό του, και η μοναξιά του έχει μεγαλώσει τρομακτικά στις μέρες μας, και μαζί, νομίζω, μεγάλωσε και η ομοφυλοφιλία του, για την οποία βέβαια ευθύνεται κυρίως το Μνημόνιο.

* Ο Κυριάκος Αθανασιάδης είναι συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του: «Ζα ζα».

Το Διαδίκτυο αποξενώνει!

Ω ναι, το Ιντερνέτ αποξενώνει. Το πιστεύω, γιατί το λέει η μαμά μου. «Μην κάθεσαι τόσες ώρες μπροστά στο Ιντερνέτ, σε αποξενώνει», μου λέει. Είναι σαν να βρίσκεσαι σε μια πλατεία, μέσα σε ένα μεγάλο πλήθος, και να νιώθεις τελείως μόνος ανάμεσα σε άγνωστα πρόσωπα. Οπως σε εκείνο το παλιό τραγούδι, «Οι τρεις καμπαλέρος», που τραγουδάει ακόμα ο παππούς μου, και λέει κάπου «χιλιάδες κεφάλια, στη μέση εσύ».

Βέβαια, στο Ιντερνέτ δεν βλέπεις κεφάλια, μπορείς όμως να πας στο facebook και να δεις φωτογραφίες. Και αν δεν σου φτάνουν οι φωτογραφίες, βάζεις το Skype και βλέπεις και τα μούτρα του συνομιλητή σου. Εντάξει, αν πέσεις πάνω σε καμιά ωραία κοπέλα, και δεν μπορείς να την αγγίξεις, δεν λέω, κι αυτό αποξένωση είναι.

Ακούστε, κόψτε με αν θέλετε, και ας ακούσω τον εξάψαλμο της μάνας μου, αλλά το Ιντερνετ δεν αποξενώνει. Πώς να σε αποξενώσει όταν σε περιλούζει με πληροφορίες, επαφές, αλληλογραφίες, φωτογραφίες, όταν κάθε στιγμή επικοινωνείς και με κάποιον άλλον;

Αν τώρα μου πείτε ότι αυτή η ατέλειωτη πληροφόρηση και οι ατέλειωτες επαφές εμποδίζουν την αξιολόγηση και σε κάνουν να τα καταπίνεις όλα, αυτό το συζητάμε. Αποξένωση όμως; Μην τρελαθούμε.

* Ο Πέτρος Μάρκαρης είναι συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, «Ψωμί, παιδεία, ελευθερία».

Περιφρονούμε τη φύση

Στις σημερινές συνθήκες που ζούμε έχουν προκύψει δύο «ειδών» άνθρωποι: εκείνοι που μέσα στη μοναξιά της δυστυχίας τους ανακαλύπτουν τον υπολογιστή και το Διαδίκτυο και βρίσκουν εκεί να ακουμπήσουν· και οι άλλοι που πιστεύοντας ότι διάγουν μια ευτυχισμένη ζωή διαπιστώνουν, όταν μπει στη ζωή τους το πληκτρολόγιο, πόσο δυστυχισμένοι και μόνοι είναι. Δεν έχει σημασία ποιος βρίσκεται σε δεινότερη ή καλύτερη θέση. Είναι βέβαιο ότι και οι δύο «ομάδες»  συνδέονται με την αποξένωση και την αβυσσαλέα απόσταση που δημιουργούν οι σύγχρονες τεχνολογίες και ο κυβερνοχώρος.

Η χρήση τους και η χρησιμότητά τους δεν είναι εύκολο να αμφισβητηθούν, και τα οφέλη τους θα μπορούσαν να ήταν περισσότερα  πιο ουσιαστικά. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί αν δεν αποκοπτόμαστε τόσο πολύ από το περιβάλλον και τη φύση. Έχουμε ξεχάσει να την ακούμε, να την παρατηρούμε, και φυσικά να τη σεβόμαστε. Λησμονήσαμε την αρμονία και τις διαδικασίες και τους χρόνους στους οποίους κινείται.

Μάθαμε να προσπαθούμε να φτάσουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται και φυσικά όσο πιο εύκολα μπορούμε στον στόχο μας. Και θυσιάζουμε τη μαγεία της διαδρομής, αλλά και τον πλούτο του κόπου που προσφέρει η προσπάθεια. Έχουμε ξεχάσει να παράγουμε την τροφή μας, να γράφουμε με το χέρι, να συναντιόμαστε με τους φίλους μας. Επιβιώνουμε μέσα από το ντελίβερι, τα τσατ, τους χώρους κοινωνικής δικτύωσης.

* Ο Παντελής Θαλασσινός είναι συνθέτης και τραγουδιστής

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ - ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 18/05/2013


Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 29 Μάιος 2013 14:06  

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1962

Εκτοξεύεται ο πρώτος τηλεπικοινωνιακός δορυφόρος.

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου