Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

ΑΡΧΗ | Αποθήκευση όλων των δημοσιευμένων άρθρων | Μελέτη της οργάνωσης και της πραγματοποίησης επισκέψεων μαθητών σε επιστημονικά και τεχνολογικά μουσεία.

Μελέτη της οργάνωσης και της πραγματοποίησης επισκέψεων μαθητών σε επιστημονικά και τεχνολογικά μουσεία.

E-mail Εκτύπωση PDF

Περίληψη της Διδακτορικής Διατριβής της Μαρίας Καρνέζου
Γεωλόγου -  Ξεναγού στο Εκθετήριο του ΚΔΕΜΤ
Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
. (Τριμελής συμβουλευτική επιτροπή: Καθ. Π. Καριώτογλου (επόπτης), Αν. Καθ. Σ. Αυγητίδου, Καθ. Δ.. Ψύλλος) 

Στο χώρο της διδακτικής των Φυσικών Επιστημών (ΦΕ) και της Τεχνολογίας, η άτυπη εκπαίδευση (ΑΕ) αποτελεί μια σημαντική πλευρά της εκπαίδευσης σε πολλές χώρες και μια σχετικά νέα τάση στην Ελλάδα. Στα περιβάλλοντα άτυπης εκπαίδευσης ενθαρρύνεται η κοινωνική αλληλεπίδραση του ατόμου με άλλα άτομα, καθώς και η εμπλοκή του με τα αντικείμενα-εκθέματα, στην περίπτωση των αλληλεπιδραστικών εκθεμάτων. Επιπλέον, είναι πιθανό οι μαθητές να αποκτήσουν θετικότερες στάσεις και να ενισχύσουν το ενδιαφέρον τους για τις επιστήμες και την Τεχνολογία.

Η έρευνα στο χώρο της άτυπης εκπαίδευσης εστιάζει κυρίως στα αποτελέσματα των επισκέψεων, για τα οποία υπάρχει εκτενέστατη βιβλιογραφία. Αντίθετα, οι μελέτες για τους εκπαιδευτικούς, τις αντιλήψεις και τις πρακτικές τους, είναι σχετικά περιορισμένες, μολονότι ο ρόλος τους αναδεικνύεται ιδιαίτερα σημαντικός για την επιτυχία των επισκέψεων. Στη χώρα μας, η έρευνα τόσο για την άτυπη εκπαίδευση των ΦΕ όσο και για το ρόλο των εκπαιδευτικών στην οργάνωση επισκέψεων σε Τεχνοεπιστημονικά μουσεία βρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Είναι, δε, χαρακτηριστική η απουσία προτάσεων επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών γι' αυτό το κομμάτι της εκπαίδευσης και η έλλειψη εκπαίδευσης των μελλοντικών εκπαιδευτικών με λιγοστές εξαιρέσεις.

 

Η συγκεκριμένη διατριβή εστιάζει στα παραπάνω ζητήματα. Μελετά τις αντιλήψεις και τις πρακτικές 14 εκπαιδευτικών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, όσον αφορά στο σχεδιασμό, την υλοποίηση και αξιολόγηση επισκέψεων με τις τάξεις τους σε ένα μουσείο ΦΕ και Τεχνολογίας. Οι εκπαιδευτικοί έδωσαν δυο συνεντεύξεις πριν και μετά την επίσκεψη με τις τάξεις τους στο μουσείο σχετικά με τους στόχους που θέτουν για την επίσκεψη, τις πρακτικές τους πριν, κατά και μετά την επίσκεψη στο μουσείο, τους ρόλους όσων εμπλέκονται στην επίσκεψη - δηλ., του εκπαιδευτικού, των μαθητών, του ξεναγού -  τα αποτελέσματα της επίσκεψης, το περιεχόμενο μιας πρότασης επιμόρφωσης σχετικά με την άτυπη εκπαίδευση των ΦΕ. Οι επισκέψεις βιντεοσκοπήθηκαν. Για το σχεδιασμό των ερωτηματολογίων και την ανάλυσή τους αξιοποιήσαμε δυο προτάσεις από το χώρο της τυπικής εκπαίδευσης, καθώς δεν εντοπίσαμε κάποιο αντίστοιχο εργαλείο ανάλυσης από το χώρο της άτυπης εκπαίδευσης. Αφού  προσαρμόσαμε τις συγκεκριμένες προτάσεις στις ανάγκες της έρευνάς μας, συνθέσαμε ένα πλαίσιο ανάλυσης των δεδομένων μας. Από το στάδιο αυτό, αναδείξαμε τις ατζέντες των εκπαιδευτικών για την επίσκεψη. Ωστόσο, προέκυψαν ορισμένες πληροφορίες, οι οποίες ήταν εκτός της περιγραφικής ικανότητας του αρχικού πλαισίου ανάλυσης. Έτσι, οδηγηθήκαμε στην επιπλέον ανάλυση των δεδομένων μας με τη μέθοδο της Θεμελιωμένης Θεωρίας, με  σκοπό να αξιοποιήσουμε στο σύνολό τους τα δεδομένα μας.

Στο δεύτερο στάδιο της ανάλυσης, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο ανάλυσης της Θεμελιωμένης Θεωρίας (Grounded Theory) αναλύσαμε τα πρωτόκολλα των 28 συνεντεύξεων. Μετά την ανάδειξη των θεμάτων, τα οποία μας προσέφεραν ένα επεξηγηματικό πλαίσιο κατανόησης και ερμηνείας των διαδικασιών σχεδιασμού, υλοποίησης και αξιολόγησης των σχολικών επισκέψεων, οδηγηθήκαμε στη σύνθεση δυο μοντέλων που περιγράφουν και ερμηνεύουν τις αντιλήψεις και τις πρακτικές των εκπαιδευτικών σχετικά με την οργάνωση επισκέψεων σε τεχνοεπιστημονικά μουσεία. Στο πρώτο μοντέλο, οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται την άτυπη εκπαίδευση ως συνέχεια της σχολικής εκπαίδευσης. Έχουν πολύ καλή γνώση του χώρου και των εκθεμάτων, θεωρώντας ότι με τη δική τους διαμεσολάβηση οι μαθητές θα ενισχύσουν/συμπληρώσουν τη σχολική γνώση. Στο δεύτερο μοντέλο, οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται την άτυπη εκπαίδευση κυρίως από τη συναισθηματική της διάσταση. Θεωρούν ότι η μάθηση στο μουσείο συνδέεται με παράγοντες όπως η φυσική παρουσία των εκθεμάτων και ο ξεναγός, ο οποίος μεταφέρει τη γνώση. Έχουν μια περιορισμένη ή και ανύπαρκτη γνώση του χώρου και των εκθεμάτων, καθώς αναλαμβάνουν ένα συνοδευτικό ρόλο στο μουσείο.

Στη συνέχεια, εξετάσαμε την εγκυρότητα της διαδικασίας ανάλυσης των δεδομένων μας, ερευνώντας αν οι δυο ομάδες ευρημάτων συγκλίνουν ή αποκλίνουν. Για το λόγο αυτό, εξετάσαμε αν οι ατζέντες των εκπαιδευτικών από το πρώτο στάδιο ανάλυσης  εντάσσονται στα δυο μοντέλα από το δεύτερο στάδιο ανάλυσης. Όλες οι ατζέντες αντιστοιχήθηκαν σε ένα από τα δυο μοντέλα, γεγονός που εγκυροποιεί τη διπλή ανάλυση και αναδεικνύει την συμπληρωματικότητά τους. Όπως προέκυψε, η μεγάλη πλειοψηφία των εκπαιδευτικών ακολουθεί το δεύτερο μοντέλο, εστιάζοντας στο συναισθηματικό κομμάτι της άτυπης εκπαίδευσης, ενώ σε δυο περιπτώσεις οι εκπαιδευτικοί υιοθετούν το πρώτο μοντέλο. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη α) τις ατζέντες των εκπαιδευτικών για την επίσκεψη β) τα θέματα, τα οποία αναδείχθηκαν με τη μέθοδο της Θεμελιωμένης Θεωρίας και γ) τις σχετικές προτάσεις από τη βιβλιογραφία συνθέσαμε μια πρόταση επιμόρφωσης για εν ενεργεία εκπαιδευτικούς σχετικά με την άτυπη εκπαίδευση των Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίας σε τεχνοεπιστημονικά μουσεία.

 Σχετικές εργασίες:

 Καρνέζου, Μ., Αυγητίδου, Σ., & Καριώτογλου, Π. (2011). Σχέσεις προσωπικών θεωριών
και εκπαιδευτικών πρακτικών στο πλαίσιο της άτυπης εκπαίδευσης στις Φυσικές  Επιστήμες.

7ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Διδακτική των Φυσικών
Επιστημών και τις Νέες 
Τεχνολογίες στην εκπαίδευση, Αλεξανδρούπολη, 15-17 Απριλίου.
(Δεκτό για ανακοίνωση στο συνέδριο και δημοσίευση στα πρακτικά)

Karnezou, M., Avgitidou, S., & Kariotoglou, P. (2005). Teachers? perceptions about
informal science education in a science and technology museum. In R.Pint? et D.Couso,
(Eds.), Proceedings of the Fifth International ESERA Conference on Contributions of
Research to Enhancing Students? Interest in Learning Science, 125-130. Barcelona, Spain. 

Karnezou, M. (2004). The process of teachers? planning and implementation of school
visits to science and technology museums. In H.E.Fischer (Ed.), Proceedings of the
Conference on Developing Standards in Research on Science Education ? The 7th 
European Science Education Research Association E.S.E.R.A. Summer School, (pp.125-
130) M?lheim, 28 August ? 4 September. 

Karnezou, M., & Kariotoglou, P. (2004). Teachers? Practices when visiting a Technology
Museum with their classes. Themes in Education, 5, (1), 101-114

 Καρνέζου, Μ., Αυγητίδου, Σ., & Καριώτογλου, Π. (2004). Μεθοδολογία καταγραφής και
κωδικοποίησης των απόψεων των εκπαιδευτικών: η περίπτωση των επισκέψεων σε
επιστημονικά και τεχνολογικά μουσεία.
4ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Διδακτική των
Φυσικών Επιστημών και τις Νέες Τεχνολογίες στην εκπαίδευση, Αθήνα, 26-28 Νοεμβρίου.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

 

Τελευταία Ενημέρωση στις Κυριακή, 06 Μάρτιος 2011 09:47  

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1975

Το μικροτσίπ κάνει την εμφάνισή του.

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου