Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

ΑΡΧΗ | Αποθήκευση όλων των δημοσιευμένων άρθρων | Ο Αετός προσεδαφίστηκε - The Eagle has landed

Ο Αετός προσεδαφίστηκε - The Eagle has landed

E-mail Εκτύπωση PDF

 

s26f1-thumb-large

21.7.1969, ο Εντγουιν «Μπαζ» Ολντριν βαδίζει στη Σελήνη.

 

Γιάννης Δαγκλής


Δημοσιεύτηκε την 25 Φεβρουαρίου 2018

 

Η προσσελήνωση του Αετού στις 21 Ιουλίου 1969 ήταν κατά κάποιον τρόπο το αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου στο διάστημα. 8 χρόνια νωρίτερα, στις 25 Μαΐου 1961, ο 35ος Αμερικανός Πρόεδρος Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι, είχε δηλώσει σε μια έκτακτη ομιλία του στο Κογκρέσο:

«Πιστεύω ότι το έθνος μας πρέπει να αναλάβει τη δέσμευση να πετύχει, πριν το τέλος αυτής της δεκαετίας, να στείλει άνθρωπο στη Σελήνη και να τον φέρει πίσω στη Γη σώο και ασφαλή. Κανένα άλλο εγχείρημα δεν θα είναι πιο εντυπωσιακό για την ανθρωπότητα ή πιο σημαντικό για τη μακρόχρονη εξερεύνηση του διαστήματος και κανένα δεν θα είναι τόσο δύσκολο να επιτευχθεί».

Διαβάζοντας ανάμεσα στις γραμμές, δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς την πολιτική χροιά αυτής της εξαγγελίας. Από την πρώτη στιγμή της διαστημικής εποχής, η Σοβιετική Ένωση βρισκόταν πάντα ένα βήμα μπροστά από τις Ηνωμένες Πολιτείες:

  • το 1957: Σπούτνικ 1 - ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος και η σκυλίτσα Λάικα, το πρώτο ζωντανό πλάσμα στο διάστημα μέσα στον Σπούτνικ 2
  • το 1959: Λούνα 1 - ο πρώτος δορυφόρος που πλησίασε τη Σελήνη. Λούνα 2 - ο πρώτος δορυφόρος που έφτασε στη Σελήνη. Λούνα 3 - οι πρώτες φωτογραφίες της «σκοτεινής» πλευράς της Σελήνης
  • το 1960: Σπούτνικ 5 - η πρώτη διαστημική αποστολή που μετέφερε διάφορα ζώα στο διάστημα και τα έφερε πίσω ζωντανά.

Η χαριστική βολή ήρθε τον Απρίλιο του 1961 με την πρώτη πτήση ανθρώπου στο διάστημα: η Σοβιετική επιτυχία στο πρόσωπο του Γιούρι Γκαγκάριν τσαλάκωσε την εθνική υπερηφάνεια των Αμερικανών όσο τίποτε άλλο μέχρι εκείνη την ώρα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έπρεπε επειγόντως να βρουν έναν αποτελεσματικό και ικανοποιητικό τρόπο αντίδρασης.

Το αποτέλεσμα ήταν η εξαγγελία του προέδρου Κένεντι στο Κογκρέσο, μόλις ενάμιση περίπου μήνα μετά την ιστορική πτήση του Γκαγκάριν. Ενδιαφέρον είναι ότι ο Κένεντι ήταν αντίθετος στο επανδρωμένο διαστημικό πρόγραμμα πριν γίνει πρόεδρος των ΗΠΑ. Ως γερουσιαστής, και μετέπειτα ως νεοεκλεγμένος πρόεδρος, επιζητούσε την κατάργησή του, κυρίως λόγω του υψηλού κόστους του. Ωστόσο μετά τη δραματική πρωτιά του Γκαγκάριν ο Κένεντι ανέκρουσε πρύμνα, αποφασίζοντας να φέρει τις ΗΠΑ στην κορυφή της διαστημικής κούρσας για λόγους στρατηγικής και διεθνούς κύρους. Η άποψη του προσωπικού συμβούλου του Κένεντι Ted Sorensen και του αντιπροέδρου Λύντον Τζόνσον, που είχε συζητήσει το θέμα με τον αρχιτέκτονα του πυραυλικού προγράμματος Βέρνερ φον Μπράουν, ήταν να τεθεί ως εθνικός στόχος η «κατάκτηση της Σελήνης» για δύο κυρίως λόγους: πρώτον, διότι η επίτευξη του στόχου θα χάριζε μοναδική διεθνή αίγλη στις ΗΠΑ και δεύτερον διότι οι τεχνικές δυσκολίες ήταν αρκούντως μεγάλες ώστε να δώσουν το χρονικό περιθώριο στις ΗΠΑ να προσπεράσουν τη Σοβιετική Ένωση.

 

s26f2

Ο Νιλ Αρμστρονγκ, ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε στη Σελήνη, χαιρετά πριν από την επιβίβαση στο Apollo 11

 

Το πρόγραμμα Apollo ξεκίνησε το 1960 ως συνέχεια του προγράμματος Mercury, φέροντας το όνομα του αρχαιοελληνικού θεού του φωτός Απόλλωνα - επιλογή του μηχανικού και τμηματάρχη της NASA Abe Silverstein. Η μόνη, αρχικά, φιλοδοξία του προγράμματος Apollo ήταν η τεχνολογική αναβάθμιση των διαστημικών σκαφών ώστε να μπορούν να μεταφέρουν τρεις αστροναύτες (αντί για έναν των σκαφών Mercury). Ο προορισμός των πτήσεων ήταν ακόμη ασαφής ? θα ήταν ίσως η μεταφορά αστροναυτών σε κάποιον διαστημικό σταθμό στο εγγύς διάστημα ή σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη.

 

Η εξαγγελία του Κένεντι άλλαξε δραματικά το τοπίο, αφού ο στόχος των διαστημικών πτήσεων έγινε πολύ συγκεκριμένος: επανδρωμένη προσσελήνωση. Ωστόσο για την επίτευξη του στόχου αυτού χρειαζόταν μια αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας, που με τη σειρά της απαιτούσε τεράστιους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους. Για το πρόγραμμα Apollo δαπανήθηκαν 107 δισεκατομμύρια δολάρια (σε τιμές 2016), που είναι η μεγαλύτερη εθνική δαπάνη που έγινε ποτέ σε περίοδο ειρήνης. Στο αποκορύφωμά του το πρόγραμμα απασχολούσε 400.000 άτομα και 20.000 εταιρίες και πανεπιστήμια.

Κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα έπαιξαν τρεις εγκαταστάσεις της NASA που αφορούσαν τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη των κατάλληλων πυραύλων, την εκτόξευση των αποστολών και τον έλεγχο των διαστημικών πτήσεων. Το κέντρο σχεδιασμού και ανάπτυξης πυραύλων ήταν το Marshall Space Flight Center στην Αλαμπάμα, με διευθυντή τον επικεφαλής του πυραυλικού προγράμματος της ναζιστικής Γερμανίας Βέρνερ φον Μπράουν, ο οποίος μετά την ήττα της Γερμανίας επεδίωξε και κατάφερε να παραδοθεί μαζί με ολόκληρη την ομάδα του, στον αμερικανικό στρατό. Στο Marshall Space Flight Center σχεδιάστηκε ο πύραυλος Saturn V, ο μεγαλύτερος, βαρύτερος και ισχυρότερος μέχρι σήμερα επιχειρησιακός πύραυλος, που χρησιμοποιήθηκε 13 φορές στο πρόγραμμα Apollo χωρίς καμία αποτυχία.

Το Κέντρο Εκτόξευσης στο ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα προϋπήρχε, αλλά χρειάστηκε να επεκταθεί προς τα βόρεια ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει στις εκτοξεύσεις των τεράστιων πυραύλων Saturn που απαιτούνταν για τις πτήσεις στη Σελήνη. Ο σχεδιασμός και η κατασκευή του νέου κέντρου συντονίστηκαν από τον Kurt Debus, μέλος της ομάδας μηχανικών του Βέρνερ φον Μπράουν. Ο Debus ήταν και ο πρώτος διευθυντής του νέου κέντρου εκτοξεύσεων πυραύλων, το οποίο πήρε το σημερινό του όνομα (Kennedy Space Center) από τον πρόεδρο Λύντον Τζόνσον στις 29 Νοεμβρίου 1963 ? μία εβδομάδα μετά τη δολοφονία του Κένεντι.

 

vonbraun-kennedy

Κένεντι και Φον Μπράουν: συνεργασία για τη Σελήνη

 

Είναι αξιοσημείωτος ο καθοριστικός ρόλος που έπαιξαν οι μηχανικοί και επιστήμονες της ναζιστικής Γερμανίας στην κατάκτηση της Σελήνης. Σχεδόν όλοι οι τμηματάρχες στο Marshall Space Flight Center, το κέντρο της NASA όπου σχεδιάστηκαν οι πύραυλοι του προγράμματος Apollo, ήταν μέλη της ομάδας του φον Μπράουν. Ο φον Μπράουν γνώριζε πολύ καλά τις ικανότητές τους και τους είχε μεγάλη εμπιστοσύνη. Δεν τον διέψευσαν, καθώς δεν παρουσιάστηκε ούτε μία αστοχία στα συστήματα που σχεδίασαν για τις επανδρωμένες πτήσεις. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι για δώδεκα χρόνια οι ΗΠΑ άφησαν πρακτικά ανεκμετάλλευτες τις ικανότητες του φον Μπράουν και της ομάδας του και τον έβαλαν στο τιμόνι της ανάπτυξης των διαστημικών πυραύλων μόνο μετά την εκτόξευση του Σπούτνικ.

Τέλος, το Κέντρο Ελέγχου Επανδρωμένων Πτήσεων δημιουργήθηκε μέσα στο επίσης νεότευκτο Κέντρο Επανδρωμένων Πτήσεων στο Χιούστον του Τέξας, το οποίο τον Φεβρουάριο του 1973 μετονομάστηκε σε Lyndon B. Johnson Space Center, προς τιμήν του προέδρου Λύντον Τζόνσον, που υπήρξε θερμός υπέρμαχος της διαστημικής εξερεύνησης από την εποχή που ήταν ακόμη αντιπρόεδρος.

Παράλληλα με τους πυραύλους, σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε και το διαστημικό σκάφος για το ταξίδι στη Σελήνη, βασισμένο στο μοντέλο του Ραντεβού Σεληνιακής Τροχιάς. Η βασική ιδέα ήταν ότι το σεληνιακό διαστημόπλοιο θα αποτελούνταν από ένα μητρικό σκάφος και ένα, μικρότερο, σκάφος προσεδάφισης. Η χρήση του σκάφους προσεδάφισης για την προσσελήνωση, με το μητρικό σκάφος να παραμένει/περιμένει σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη και η απόρριψη του αποβατικού σκάφους κατά την αναχώρηση της αποστολής από τη Σελήνη, ελαχιστοποιούσε τη συνολική μάζα που έπρεπε να εκτοξευτεί από τη Γη.

 

s26f5

24 Ιουλίου. Το πλήρωμα του Apollo 11 περισυλλέγεται από ελικόπτερο.

 

Οι δοκιμές των πυραύλων και σκαφών άρχισαν τον Φεβρουάριο του 1966 ? λιγότερο από μια πενταετία μετά την εξαγγελία του Κένεντι. Τριάμισι χρόνια αργότερα, με (μόνον!) τέσσερεις επιτυχημένες «δοκιμαστικές» πτήσεις και τρεις νεκρούς αστροναύτες (στο Apollo 1 που έπιασε φωτιά πάνω στην εξέδρα εκτόξευσης), έφτασε η ώρα της αποστολής Apollo 11 και του Αετού. Η άκατος, που μετέφερε τους αστροναύτες Νηλ Άρμστρονγκ και Μπαζ Όλντριν  από το μητρικό σκάφος Columbia στην επιφάνεια της Σελήνης, πήρε το όνομά της από το εθνικό πτηνό των ΗΠΑ (είναι αξιοσημείωτο ότι το μητρικό σκάφος και η σεληνιακή άκατος της αποστολής Apollo 10, που ήταν η πρόβα τζενεράλε της Apollo 11 και έφτασε στα 15 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Σελήνης, έφεραν τα ονόματα Charlie Brown και Snoopy αντιστοίχως).

32 αστροναύτες επελέγησαν για το πρόγραμμα Apollo. 24 από αυτούς πέταξαν μέχρι τη Σελήνη και από αυτούς οι 12 περπάτησαν στη Σελήνη ? κανένας τους όμως δεν πάτησε και δεύτερη φορά την επιφάνεια του φεγγαριού.

Στις 20 Ιουλίου του 1969, στις 8:18μμ ώρα Γκρίνουιτς, ο Αετός ακούμπησε στη σκονισμένη επιφάνεια της Σελήνης ? σε μια περιοχή με τη λυρική ονομασία «Θάλασσα της Ηρεμίας». Εξίμισι περίπου ώρες αργότερα, πάτησε για πρώτη φορά άνθρωπος (ο Νηλ Άρμστρονγκ) το πόδι του σε άλλο ουράνιο σώμα. Οι δύο αστροναύτες έμειναν μόνο δυόμισι ώρες εκτός Αετού και δεν απομακρύνθηκαν πέρα από 60 μέτρα από την άκατο ? για λόγους ασφαλείας (στις αποστολές που ακολούθησαν, ο χρόνος παραμονής εκτός ακάτου βαθμιαία μεγάλωνε κι έφτασε τις 22 ώρες στο Apollo 17). Ωστόσο η εμβληματική προσεδάφιση του Αετού στη «Θάλασσα της Ηρεμίας» αποτελεί μια κορυφαία στιγμή στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Γιάννης Δαγκλής

 

* Αυτό το άρθρο είναι η πλήρης εκδοχή του κειμένου που δημοσιεύθηκε με μικρές περικοπές λόγω στενότητας χώρου στο ένθετο «Κ» της εφημερίδας «Καθημερινή» στις 18/2/2018 με τίτλο «Απόλλων 11, ο άνθρωπος στη Σελήνη».

Ω

Τελευταία Ενημέρωση στις Τρίτη, 06 Νοέμβριος 2018 08:24  

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1900

Εντοπίζεται το αίτιο του κίτρινου πυρετού.

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου