Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

ΑΡΧΗ | Αποθήκευση όλων των δημοσιευμένων άρθρων | Αστρονομική Ερμηνεία των συμβόλων των 4 Ευαγγελιστών στον Όσιο Δαβίδ Θεσσαλονίκης

Αστρονομική Ερμηνεία των συμβόλων των 4 Ευαγγελιστών στον Όσιο Δαβίδ Θεσσαλονίκης

E-mail Εκτύπωση PDF

H ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΟΡΑΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΘΡΟΝΟΥ, δημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο περιοδικό αστρονομίας ΟΥΡΑΝΟΣ, Βόλος Απρίλιος 2012, τεύχος 83, σελ. 62-68. Η εργασία επίσης πρωτοδημοσιεύτηκε στο τριμηνιαίο περιοδικό που εκδίδεται στην Θεσσαλονίκη ΕΣΥ Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Φ22, ΜΑΪΟΣ 2011,

 

Δρ. Πασχάλη Χριστοδούλου

 

Πρόλογος

Από μικρό παιδί όταν εκκλησιαζόμουν στον ιερό μητροπολιτικό ναό του Αγίου Νικολάου Αλεξανδρουπόλεως, είχα διερωτηθεί τι να σήμαιναν άραγε τα 4 "ζώα" που είχαν ιστορηθεί δίπλα στους 4 ευαγγελιστές στα σφαιρικά τρίγωνα κάτω από τον τρούλο με τον Παντοκράτορα. Τα σύμβολα αυτά ήταν: άγγελος για τον ευαγγελιστή Ματθαίο, ΒΑ τρίγωνο, αετός για τον Ιωάννη, ΝΑ τρίγωνο, ταύρος για τον Λουκά, ΝΔ τρίγωνο, λέων για τον Μάρκο, ΒΔ τρίγωνο.

Τα ίδια αυτά σύμβολα τα συνάντησα αργότερα στην εκκλησία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά που είναι η ενορία μου στην Θεσσαλονίκη. Επίσης στις αντίστοιχες θέσεις και σε άλλες ορθόδοξες εκκλησίες του τύπου σταυροειδούς μετά τρούλου.

Όταν το 1986 επισκέφθηκα την Ραβέννα της Ιταλίας, παρατήρησα τα σύμβολα αυτά στα ψηφιδωτά εκκλησιών που δεν είχαν τρούλο (εποχή τέλη 4ου αιώνα μ.Χ. και αρχές 5ου αιώνα μ.Χ). Επίσης όταν επισκέφθηκα την εκκλησία του οσίου Δαβίδ στην άνω πόλη της Θεσσαλονίκης, τα συνάντησα στο υπέροχο ψηφιδωτό των αρχών του 5ου αιώνα μ.Χ..

Αργότερα πρόσεξα στην εκκλησία της Αγίας Αναστασίας Μάκρης και Αγίας Κυριακής Αλεξανδρουπόλεως, ότι τα 4 σύμβολα χωρίς τους ευαγγελιστές είχαν ιστορηθεί στις 4 άκρες του σταυρού πάνω από την Ωραία Πύλη και μάλιστα ο αετός στην κορυφή του σταυρού, ο ταύρος στην βάση και ο λέων και ο ταύρος ένθεν και ένθεν. Τα 4 αυτά σύμβολα αντιστοιχούν επίσης στα τέσσερα βασικά στοιχεία από τα οποία αποτελείται το σύμπαν και ο άνθρωπος κατά τον Εμπεδοκλή (450 π.Χ.): άγγελος = πυρ, αετός = αήρ, ταύρος = ύδωρ, λέων = γη.

Επίσης αντιστοιχούν 4 εποχές άγγελος = φθινόπωρο, αετός = χειμώνας, ταύρος = άνοιξη, λέων = θέρος.

Σε μια ομιλία μου στην Αλεξανδρούπολη τον Ιανουάριο του 1992 στο δημοτικό θέατρο, είχα δώσει μια αστρονομική ερμηνεία των 4 αυτών συμβόλων η οποία στηριζόταν στο α΄ κεφάλαιο του προφήτη Ιεζεκιήλ και στο δ΄ κεφάλαιο της Αποκαλύψεως, την οποία την αναλύω στην συνέχεια, αρχίζοντας από την περιγραφή από το ψηφιδωτό του οσίου Δαβίδ.

Το ψηφιδωτό  στο Ναό του  Οσίου Δαβίδ  (Μονή Λατόμου) στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης

Στην περιοχή της άνω πόλης της Θεσσαλονίκης ανάμεσα στα ποικίλα και έξοχα μνημεία της τέχνης και του πολιτισμού συναντά κανείς την δεσπόζουσα μοναδική φυσιογνωμία της μονής Λατόμου, όπως είναι πιο γνωστή σήμερα, τον ναό του Οσίου Δαβίδ. Ως κτίσμα και ως μονή συνδέεται από την παράδοση με το όνομα της κόρης του αυτοκράτορα Γαλερίου Θεοδώρας, η οποία φέρεται να χρησιμοποιεί τους χώρους του Βαλανείου, ή λουτρού (που βρίσκεται κοντά στα λατομεία, γι΄αυτό ονομάστηκε και μονή Λατόμου), ως τόπο ευχαριστηριακής συνάξεως. Η Μονή Λατόμου " Όσιος Δαβίδ" βρίσκεται στην άνω Πόλη στο τέρμα της οδού Αγίας Σοφίας κάτω και νοτιοδυτικά της Μονής Βλατάδων σε πάροδο της οδού Τιμοθέου. Η ονομασία της Μονής «Όσιος Δαβίδ» προέρχεται από τον όσιο Δαβίδ της Θεσσαλονίκης (450 ? 541 μ.Χ.) που ασκήτεψε σ΄αυτόν τον χώρο επί 70 έτη, την εποχή του αυτοκράτορος Ιουστινιανού και της Θεοδώρας. Σήμερα το λείψανο του Αγίου φυλάσσεται σε αργυρή λάρνακα στο καθολικό της ιεράς μονής της Αγίας Θεοδώρας. Η μνήμη του Αγίου Δαβίδ τελείται πανηγυρικά, στις 26 Ιουνίου [1].

 

Ψηφιδωτό 5ου αιώνος μ.Χ. «Όραμα Ιεζεκιήλ» ή «Όραμα του θρόνου» Μονή Λατόμου, Όσιος Δαβίδ, Θεσσαλονίκη, Άνω Πόλη.

Θεωρείται αφιέρωμα της κόρης του αυτοκράτορα Μαξιμιανού Γαλέριου Θεοδώρας. Εικονίζονται ο Χριστός στο κέντρο με νεανική μορφή επάνω σε ουράνιο τόξο. Τον περιβάλλουν τα 4 σύμβολα - ζώα των 4 ευαγγελιστών: Άγγελος, σύμβολο του ευαγγελιστή Ματθαίου επάνω αριστερά. Αετός, σύμβολο του ευαγγελιστή, Ιωάννη επάνω δεξιά. Λέων, σύμβολο του ευαγγελιστή Μάρκου, κάτω αριστερά. Μόσχος ή ταύρος, σύμβολο του ευαγγελιστή Λουκά [1]. Στο βιβλίο αναγράφεται ότι η μορφή αριστερά είναι του Ιεζεκιήλ και δεξιά του προφήτη Αββακούμ. Μερικοί μελετητές χρονολογούν το ψηφιδωτό από τον 5ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ. Ο Ιεζεκιήλ αριστερά στο ψηφιδωτό της Μονής Λατόμου παρουσιάζεται εκστατικός με υψωμένα τα χέρια ανοιχτές τις παλάμες και έχοντας κυρτωμένο μπροστά το σώμα του. Ατενίζει με δέος και θείο φόβο την «δόξα» του Κυρίου όπως του αποκαλύφθηκε. Πίσω ακριβώς από τον προφήτη Ιεζεκιήλ υπάρχει ένα βραχώδες τοπίο σε πράσινο χρώμα με πλατύφυλλα δένδρα καθώς επίσης διακρίνονται οικήματα πόλης. Κάτω από την παράσταση περνά ο ποταμός Ιορδάνης ή κατά μία άλλη άποψη ο ποταμός Χοβάρ.

Ο προφήτης Αββακούμ θεωρείται ότι εικονίζεται στο δεξιό μέρος του ψηφιδωτού της Μονής Λατόμου. Πιθανόν όμως να είναι και ο Ιωάννης της Αποκαλύψεως, γιατί είδε το ίδιο όραμα με τον Ιεζεκιήλ που το περιγράφει στο 4ο κεφάλαιο του βιβλίου του. Το μήκος του ψηφιδωτού που καλύπτει την κόγχη του μικρού ναού του Οσίου Δαβίδ δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 5 μέτρα. Στη συνέχεια θα επιδιώξουμε μια αστρονομική ερμηνεία του οράματος του θρόνου, ότι δηλαδή τα 4 ζώα που εικονίζονται στο ψηφιδωτό της Μονής Λατόμου ή Οσίου Δαβίδ και σε άλλες παραστάσεις νεώτερες και παλαιότερες εκπροσωπούν 4 αστερισμούς, τους αστερισμούς του Λέοντος, του Ταύρου, του Αετού και της Παρθένου, και ότι έγιναν σύμβολα των 4 Ευαγγελιστών εκ των υστέρων. Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα από ομιλία του Π. Χριστοδούλου που έγινε την 26.01.1992 στην Αλεξανδρούπολη [2].

Αστρονομική ερμηνεία των τεσσάρων ζώων ως συμβόλων των τεσσάρων ευαγγελιστών που συναντούμε στα 4 λοφία του βυζαντινού σταυροειδούς μετά τρούλου ναού. (Όραμα Ιεζεκιήλ ή όραμα του θρόνου)

Η εργασία που θα εμφανίσουμε στηρίζεται στη μελέτη του οράματος του Ιεζεκιήλ (περίπου 522-570 π.Χ.) (Ιεζ. Κεφ. α΄) και του οράματος του θρόνου στην Αποκάλυψη (Αποκ. Κεφ. δ΄) (90 μ.Χ.) και χρησιμοποιεί την αναλυτική και συνθετική δηλαδή επαγωγική μέθοδο που μας δίδαξαν ο Χασάπης και η Παπαθανασίου στη μελέτη των αστρονομικών φαινομένων και των ορφικών ύμνων. Στηρίζεται επίσης στη μελέτη των ορφικών ύμνων [3] [4] [5].

Θα ήταν έξω από τα πλαίσια αυτής της διαλέξεως από πλευράς χρονικής να παραθέσουμε και τα δύο προαναφερθέντα ιερά κείμενα. Αλλά για την πλήρη κατανόηση της ερμηνείας που δίνουμε είναι απαραίτητη αυτή η ανάγνωση. Προτείνεται στον αναγνώστη - ακροατή να το κάνει μόνος του. Να διαβάσει δηλαδή το περίφημο όραμα του Ιεζεκιήλ στο α΄ κεφ. του βιβλίου του.

Ανάλυση 1

Επειδή είναι συντομότερη η περιγραφή δίνουμε εδώ το όραμα του θρόνου (Αποκ. κεφ. δ' 6-10) "και ενώπιον του θρόνου ως θάλασσα υαλίνη ομοία κρυστάλλω και εν μέσω του θρόνου και κύκλω του θρόνου τέσσερα Ζώα γέμοντα οφθαλμούς έμπροσθεν και όπισθεν και το Ζώον το πρώτον όμοιον λεόντι και το δεύτερον όμοιον μόσχω και το τρίτον Ζώον έχον το πρόσωπον ως ανθρώπου και το τέταρτον Ζώον όμοιον αετώ πετομένω και τα τέσσερα Ζώα, εν καθ΄έν αυτών έχον ανά πτέρυγας εξ κυκλόθεν και έσωθεν γέμουσιν οφθαλμών και ανάπαυσιν ουκ έχουσιν ημέρας και νυκτός λέγοντες άγιος άγιος άγιος Κύριος ο Θεός ο παντοκράτωρ, ο ην και ο ων και ο ερχόμενος και όταν δώσι τα Ζώα δόξαν και τιμήν και ευχαριστίαν τω καθημένω επί του θρόνου, τω Ζώντι εις τους αιώνας των αιώνων πεσούνται οι είκοσι τέσσερεις πρεσβύτεροι ενώπιον του καθημένου του θρόνου"

Ανάλυση 2

Τα 4 Ζώα στα λοφία του ορθόδοξου σταυροειδούς μετά τρούλου ναού.

Τα 4 Ζώα όπως παρίστανται στα 4 τρίγωνα σφαιρικής επιφάνειας τα αποκαλούμενα λοφία στον ορθόδοξο σταυροειδή μετά τρούλου ορθόδοξο ναό.

Ο τρούλος στεγάζει τετράγωνο χώρο και η σύνδεση των δύο όγκων γίνεται με τέσσερα μικρά τριγωνικά κομμάτια (σφαιρικά τρίγωνα ή κομμάτια τρούλου) ένα σε κάθε γωνία του τετραγώνου, τα λοφία (σχ. 1). Στην θεία λειτουργία Ιωάννου του Χτυσοστόμου ακούμε "Εξαπτέρυγα Χερουβείμ πολυόμματα Σεραφείμ, μετάρσια, πτερωτά, άδοντα, βοώντα, κεκραγότα και λέγοντα Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ"1.Εις πολλούς παλαιούς ναούς αντί του ομοιώματος των Ζώων στα 4 λοφία ναού έχουν ομοίωμα εξαπτέρυγων Χερουβείμ, π.Χ. στην Πάρο, στην Εκατοντοπυλιανή σώζεται μια παράσταση Σεραφείμ στο ΒΑ λοφίο, ομοίως στα 4 λοφία της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως.

Στη δική μας αστρονομική εξήγηση, τα σεραφείμ και τα χερουβείμ πάλι αστερισμούς συμβολίζουν τα δε χερουβείμ είναι ο αστερισμός του μόσχου ή ταύρου το λέει σαφέστατα στο βιβλίο του ο Ιεζεκιήλ (χερούβ = μόσχος). (Ιεζ. κεφ. ι΄ 9-14).

Ανάλυση 3.

Αστρονομική ερμηνεία των 24 πρεσβυτέρων του οράματος του θρόνου.

Πιθανόν πρόκειται για τις 24 ώρες του ημερονυκτίου. Παρατηρούμε ότι τα γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου είναι 24 και ότι το 24 είναι το διπλάσιο του 12, έχουμε δε 12 ζώδια. Ο αριθμός 12 προέρχεται από τους Βαβυλωνίους2.

Ανάλυση 4.

Ερμηνεία θεολογική του οράματος του θρόνου

(Η Καινή Διαθήκη υπό Ιωάννου Θ. Κολιτσάρα έκδοση Ζωής Δ΄ έκδ.) "Οι 24 πρεσβύτεροι ενδεδυμένοι με λευκά ενδύματα προς συμβολισμόν της αγιότητος και έχοντες εις τας κεφαλάς των ολόχρυσα στεφάνια, σύμβολα της νίκης των, εις τους πνευματικούς των αγώνας (Αυτοί εκπροσωπούν την θριαμβεύουσα Εκκλησία των ουρανών) Αποκ. δ΄ 7 και το πρώτον ζώον ομοιάζει με λέοντα δια να συμβολίζει την βασιλικήν μεγαλοπρέπειαν και το δεύτερον ζώον ομοιάζει με μόσχον (ταύρον) δια να συμβολίζει την δύναμιν και το τρίτον ζώον έχει σαν πρόσωπον ανθρώπου, δια να συμβολίζει την νόησιν και τη σοφίαν και το τέταρτον ζώον ομοιάζει προς αετόν που πετά δια να συμβολίζει την ταχύτητα και πνευματική ανάταση.

Ανάλυση 5

Ο άξων περιστροφής της γής και κατ΄επέκταση της φαινόμενης ουράνιας σφαίρας (Ύμνος Άστρων 7 στ. 4). Προβολή νοητή του άξονα περιστροφής της γης είναι ο Βόρειος πόλος, κέντρο αντίστοιχα του θόλου του σταυροειδούς μετά τρούλου ναού. Είναι το κέντρο του θόλου, όπου εσωτερικά η παράσταση του Παντοκράτορα ή μόνο του σταυρού παλαιότερα (Παράσταση του θόλου στη SANTA PLACIDIA της Ραβέννας με τα 4 Ζώα, 5ος αιών. μ.Χ.). Εξωτερικά από τον θόλο έχουμε πάλι τον σταυρό. Συσχέτιση με το σταυρόνημα στόχου, η άξονα περιστροφής.

Ανάλυση 6

Μελέτη Πινάκων ή Αναγλύφων που αναφέρονται στο μικτό φανταστικό ζώο με κεφάλι ανθρώπου, πτερά αετού, πόδια ταύρου, σώμα λέοντος (Η σφίγγα) [4].

Ανάλυση 7.

 

Μελέτη του χάρτη του ουρανού (σχ. 2) Χάρτης του ουρανού με τους 4 αστερισμούς που έγιναν εκ των υστέρων (ex posterioris) σύμβολα των 4 ευαγγελιστών Αετός, Ταύρος, Λέων, Άγγελος. Συνδέονται τα 4 άστρα πρώτου μεγέθους κάθε αστερισμού (Αλτάϊρ του Αετού, Αλντεμπαράν ή Λαμπαδίας του Ταύρου, Βασιλίσκος του Λέοντος, Στάχυς της Παρθένου) οπότε προκύπτει ένα τετράπλευρο με κέντρο τον πολικό αστέρα. Ο νοητός άξων περιστροφής του ουρανού είναι ο θρόνος του Θεού3 (κατά τους Ορφικούς, ο άξων περιστροφής των αστέρων ονομάζεται θρόνος, ύμνος άστρων) Οι τρεις αστερισμοί Ταύρος της Άνοιξης, Λέων του θέρους και Παρθένος του φθινοπώρου είναι ζώδια, ενώ στον αστερισμό του Αετού αντιστοιχεί ο αστερισμός του Αιγόκερω (ζώδιο του Χειμώνα).

Προσέγγιση του θέματος μέσω της τέχνης

1) Πτερωτός Θεός με κεφάλι ανθρώπου, πτερά αετού, πόδια ταύρου (5 πόδια για να δείξει την κίνηση), σώμα λέοντος. Από το παλάτι του βασιλέως Σαργών Β (721-705 π.Χ.) από το Dur-Schar­rukin Ασσυρίας. Ανάγλυφο ύψους 4,20 μ. Παρίσι, Μουσείο του Λούβρου, Weltkunstgeschichte, (1965) Erster Band, Deutsche Buch Gemeinschaft, Berlin (Harry C. Brewster), Mesopotamien, pp. 110-111.

2) Τα 4 ζώα (Ιεζεκιήλ κεφ. 1, Αποκ. Κεφ. 4) χωρίς τα σύμβολα των 4 ευαγγελιστών, Μαυσωλείο της Galla Placidia, Ραβεννα 424 μ.Χ. Christine Smith, Ravenne, Editions Salera/Ravenne (1977) σελ. 15. Άποψη του κεντρικού θόλου, 800 χρυσά άστρα, περιβάλλουν τον σταυρό παριστάνοντας το στερέωμα. Η Galla Placidia ήταν αυτοκράτειρα της Δύσης, κόρη του Θεοδοσίου του Μεγάλου (395-450 μ.Χ.).

3) Το παρεκκλήσιο του αρχιεπισκόπου στην Ραβέννα (419-519 μ.Χ.) Ο θόλος του παρεκκλησίου : 4 άγγελοι υποβαστάζουν ένα δίσκο με τα αρχικά στα ελληνικά του ονόματος του Χριστού. Τα 4 ζώα συνδέονται με τα 4 ευαγγέλια για πρώτη φορά (Christine Smith ως άνω 43).

4) Ο λέων του Ευαγγελιστή Μάρκου, λεπτομέρεια του τοίχου δεξιά από το πρεσβυτέριο, εκκλησία Saint-Vital, Ραβέννα (Chris­tine Smith ως άνω σελ. 75) 525 μ.Χ. Εποχή Ιουστινιανού

5) Ο αετός του ευαγγελιστή Ιωάννη (άνω), ο ταύρος του ευαγγελιστή Λουκά (κάτω), λεπτομέρειες αριστερά από το πρεσβυτέριο, εκκλησία Saint-Vital, Ραβέννα (Christine Smith ως άνω, σελ. 74) 525 μ.Χ. Εποχή Ιουστινιανού.

6) William Blake. Οι εικοσιτέσσερεις πρεσβύτεροι κεφ. δ΄ Αποκαλύψεως (1805) από το βιβλίο William Blake by Martin Butlin, The Tale Gallery, London, 1966.

7) α) Οι τέσσερεις ευαγγελιστές με τα σύμβολα τους (Ματθαίος με τον άγγελο, άνω αριστερά, Ιωάννης με τον αετό, άνω δεξιά, Μάρκος με τον λέοντα κάτω αριστερά, Λουκάς με τον μόσχο ή ταύρο κάτω δεξιά). Τέλος 18ου αιώνα. Μουσείο Μονής Βλατάδων, Θεσσαλονίκη

β) Τα 4 ζώα σε παράσταση εσταυρωμένου χωρίς τους ευαγγελιστές. Άνω ο αετός, δεξιά ο άγγελος, αριστερά ο λέων, κάτω ο ταύρος (δυσδιάκριτος) 17ος αιών. Μουσείο Μονής Βλατάδων, Θεσσαλονίκη.

8) Οι 4 ευαγγελιστές με τα σύμβολα τους. Εκκλησία Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά (1990). Πιθανόν αντίγραφο από το Άγιο Όρος.

9) Η προσκύνηση του Θεού και του Αρνίου (Αποκ. κεφ.δ΄) του Albrecht D?rer (1948).

Συμπέρασμα - Σύνθεση

Ο πίνακας 1 δείχνει ότι τα σύμβολα των 4 ζώων ? αστερισμών, υπήρχαν ήδη από τα 700 π.Χ. στους Ασσυρίους. Επίσης στους Αιγυπτίους και στους Έλληνες. Βλέπε δημοσίευση : «Η σφίγγα» Π. Χριστοδούλου στο περιοδικό ? εφημερίδα ΕΣΥ Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Μάρτιος 2010 [4]

Ο πίνακας 2 (424 μ.Χ.) είναι αρχαιότερος του ψηφιδωτού του οσίου Δαβίδ (5ος ? 7ος αιών. μ.Χ.). Δείχνει ότι τα σύμβολα των 4 ευαγγελιστών προσετέθησαν εκ των υστέρων (ex posterioris) στα σύμβολα των 4 ζώων του οράματος του Ιεζεκιήλ (κεφ. α) και του οράματος του θρόνου της Αποκαλύψεως (κεφ. δ΄).

Ο κανών που περιελάμβανε τα 4 ευαγγέλια και την Αποκάλυψη στην Καινή Διαθήκη άρχισε να καθιερώνεται στις αρχές του 5ου αιώνος μ.Χ.

Σχόλια

α) Σε προηγούμενες δημοσιεύσεις του υποφαινομένου [2], [4], [5], [8], είχε προταθεί ο αστερισμός του Βοώτη για το σύμβολο του ανθρώπου στο όραμα του θρόνου. Με την παρούσα εργασία έγινε μια τροποποίηση και προτείνεται αντί του Βοώτη ο πλησίον σε αυτόν ευρισκόμενος αστερισμός της Παρθένου που είναι ζώδιο και εκπροσωπεί κατά την  ελληνική μυθολογία την Περσεφόνη που οδηγείται στον Άδη στις αρχές του χειμώνα και ξαναγεννιέται μαζί με την φύση την άνοιξη. Τα τρία άστρα α΄ μεγέθους Λαμπαδίας (α Ταύρου), Βασιλίσκος (α Λέοντος), Στάχυς (α Παρθένου) έχουν ιδιαίτερη σημασία γιατί αντιστοιχούν στις τρεις μοίρες Κλωθώ, Λάχεση και Άτροπο (Γέννηση, Ζωή, Θάνατος) [3] σελ. 113-114 και στις τρεις εποχές (Άνοιξη, Θέρος, Φθινόπωρο).

β) Επανερχόμεθα στο ψηφιδωτό της Μονής Λατόμου, όπου ο Κύριος καθήμενος σε ίριδα ουρανίου τόξου «και ίρις κύκλοθεν του θρόνου» Αποκ. δ 3, έχει νεανική ωραία αγένειο μορφή με  μεγάλο χρυσό φωτοστέφανο σαν ήλιο. Είναι ο "νοητός ήλιος της δικαιοσύνης", «το Α και το Ω, ο ών και ο ήν και ο ερχόμενος, ο παντοκράτωρ».Αποκ. α 8, «και η όψις αυτού ως ο ήλιος φαίνει εν τη δυνάμει αυτού» Αποκ. α 16. Ο φυσικός ήλιος διέρχεται τον ζωδιακό κύκλο. Έχει  σημασία στο όραμα του δ΄ κεφαλαίου της Αποκαλύψεως ότι τα τέσσερα Ζώα - αστερισμοί που περιβάλλουν τον θρόνο του ανήκουν τα τρία σε ζώδια, Ταύρος, Λέων, Παρθένος και το τέταρτο ευρίσκεται πλησίον του  ζωδιακού κύκλου ο Αετός.

Βιβλιογραφία

[1] Ιωάννου Χ. Τασσιά, Μονή Λατόμου, Όσιος Δαβίδ ο Δενδρίτης, Θεσσαλονίκη 2002, σελίδες 75

[2] Πασχάλη Α. Χριστοδούλου Η επιστημονική και αισθητική αξία των ορφικών ύμνων (1600 π.Χ.), Κείμενο ομιλίας που έγινε την 26 Ιανουαρίου 1992 στο Δημοτικό Θέατρο Αλεξανδρουπόλεως, σελίδες 60

[3] Μάρως Κ. Παπαθανασίου, Κοσμολογικαί και Κοσμογονικαί Αντιλήψεις εις την Ελλάδα κατά την Β΄ χιλιετηρίδα π.Χ. Αθήνα 1987, σελίδες 149

[4] Πασχάλη Α. Χριστοδούλου, Η Σφίγγα, ΕΣΥ Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Θεσσαλονίκη, Μάρτιος 2010.

[5] Πασχάλη Α. Χριστοδούλου, Η Ελληνική Αστρονομία στους Ορφικούς Ύμνους, Περιοδικό ΟΥΡΑΝΟΣ, Απρίλιος 2005, σελ. 077

[6] Κωνσταντίνου Δ. Μαυρομμάτη, προσωπική ανακοίνωση, 16 Μαρτίου 2005 Βόλος.

[7] Πρέκα Γιωτα, επικ. Καθ. Αστρονομίας Πανεπιστημίου Αθηνών, προσωπική ανακοίνωση, 2 Οκτ. 2010 Αλεξανδρούπολη.

[8] Πασχάλη Α. Χριστοδούλου, ΕΣΥ Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ Θεσσαλονίκη, Μάϊος 2011.

1 Το «άδοντα» αντιστοιχεί στον «αετό», το «βοώντα» στον «ταύρο», το «κεκραγότα» στον «λεόντα» και το «λέγοντα» στον «άνθρωπο» ή «άγγελο» [6] και στους αντίστοιχους αστερισμούς. Ως άνθρωπος ή άγγελος προτείνεται ο αστερισμός της «Παρθένου»

2 Στη Ροτόντα της Θεσσαλονίκης στο εσωτερικό του θόλου διεσώθησαν και διακρίνονται τα πόδια των 24 πρεσβυτέρων στο ημικατεστραμμένο ψηφιδωτό. Επίσης διεσώθησαν οι μορφές 4 αγγέλων στο κέντρο του θόλου.

3 Θρόνος του Θεού ενδέχεται να είναι και ο αστερισμός της Κασσιόπης που βρίσκεται πλησίον του βόρειου πόλου, είναι αειφανής και έχει σχήμα θρόνου [7].

Τελευταία Ενημέρωση στις Παρασκευή, 26 Οκτώβριος 2012 11:56  

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1901

Για πρώτη φορά απονέμονται τα βραβεία Νόμπελ με το μεγαλύτερο κύρος διεθνώς.

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου