Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Ακτινογραφίες του ουρανού

E-mail Εκτύπωση PDF
 

Η αστρονομία ακτίνων-Χ έχει αποδώσει εκπληκτικούς καρπούς, αποκαλύπτοντας το πιο «βίαιο» κομμάτι του Σύμπαντος, και γιορτάζεται εφέτος με μεγάλο συνέδριο στη χώρα μας

Καθηγητή Χάρη Βάρβογλη

 

Καλλιτεχνική απεικόνιση της πηγής Cyg X-1. Υλη από τον κυανό γίγαντα αστέρα προσπίπτει στη μελανή οπή και σχηματίζει έναν δακτύλιο πολύ υψηλής θερμοκρασίας, ο οποίος ακτινοβολεί σε ακτίνες-Χ

Για τον περισσότερο κόσμο η αστρονομία είναι συνυφασμένη με τα μεγάλα οπτικά τηλεσκόπια που είναι εγκατεστημένα στην επιφάνεια της Γης, όπως τα γιγαντιαία αμερικανικά τηλεσκόπια Keck στη Χαβάη ή τα ευρωπαϊκά VLT στην έρημο της Χιλής. Για τον περισσότερο κόσμο επίσης οι ακτίνες-Χ είναι συνυφασμένες με ιατρικές εξετάσεις, δηλαδή ακτινογραφίες ή αξονικές τομογραφίες. Δεν είναι όμως τόσο γνωστό ότι οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν ακτινογραφίες του ουρανού για να κατανοήσουν τη δομή του Σύμπαντος.

Τα διάφορα ουράνια σώματα, όπως οι πλανήτες, ο Ηλιος, οι άλλοι απλανείς αστέρες και τα τεράστια νέφη αερίου και σκόνης που γεμίζουν τον μεσοαστρικό χώρο, εκπέμπουν σε όλο το φάσμα των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων: από τα ραδιοκύματα, με μήκος κύματος δεκάδες χιλιόμετρα, ως τις ακτίνες-Γ, με μήκος κύματος τρισεκατομμυριοστά του μέτρου. Η παραδοσιακή αστρονομία, που παρατηρεί το Σύμπαν στο ορατό φως, «εκμεταλλεύεται» μόνο μια πολύ μικρή περιοχή αυτού του φάσματος. Αν παρομοιάσουμε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα με ένα γήπεδο ποδοσφαίρου, τότε η οπτική περιοχή έχει πάχος συγκρίσιμο με αυτό ενός φύλλου χορταριού.

Μάρτυρας του «βίαιου» Σύμπαντος

Από την εποχή της ανακάλυψης των ακτίνων-Χ, στα τέλη του 19ου αιώνα, οι αστρονόμοι είχαν την επιθυμία να παρατηρήσουν τον ουρανό σε αυτές τις ακτίνες ευελπιστώντας ότι θα καταγράψουν φαινόμενα αόρατα στο ορατό φως. Και αυτό επειδή με τις ακτίνες-Χ παρατηρούμε τα κοσμικά φαινόμενα με την ισχυρότερη έκλυση ενέργειας, που αποκαλύπτουν ένα «βίαιο» και θερμό Σύμπαν. Χαρακτηριστικά σημειώνουμε ότι ένα φωτόνιο ορατού φωτός έχει ενέργεια δύο ηλεκτρονιοβόλτ, ενώ ένα φωτόνιο ακτίνων-Χ έχει ενέργεια μεγαλύτερη από 1.000 ηλεκτρονιοβόλτ. Επιπλέον οι ακτίνες-Χ έχουν την ιδιότητα να διαπερνούν μεγάλα ποσά ύλης, αντίθετα από τα φωτόνια του ορατού φωτός, τα οποία απορροφώνται σχετικά εύκολα, ιδιότητα άλλωστε που εκμεταλλευόμαστε και στις ιατρικές ακτινογραφίες.

Η ακτινοβολία των ακτίνων-Χ είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς και θα είχε αποβεί μοιραία για τη ζωή επάνω στον πλανήτη μας αν δεν την απορροφούσε η ατμόσφαιρα. Γι' αυτόν τον λόγο, αν θέλουμε να παρατηρήσουμε το Σύμπαν στις ακτίνες-Χ, πρέπει να τοποθετήσουμε ειδικούς ανιχνευτές έξω από την ατμόσφαιρα, στέλνοντας πυραύλους ή δορυφόρους σε ύψος άνω των 80 χιλιομέτρων. Αυτού του είδους η τεχνολογική δυνατότητα αναπτύχθηκε για πρώτη φορά από γερμανούς επιστήμονες κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι γερμανικοί πύραυλοι V-2 και όλη η γερμανική επιστημονική ομάδα που τους κατασκεύασε (με επικεφαλής τον Werner von Braun) μεταφέρθηκαν μετά τον πόλεμο σε μια βάση στο Νέο Μεξικό των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου η τεχνολογία των πυραύλων εξελίχθηκε περαιτέρω.

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 26 Σεπτέμβριος 2012 07:40 Περισσoτερα...
 

14 Δις έτη σε 2 μόνο λεπτά !!!

E-mail Εκτύπωση PDF

&feature=youtube_gdata_player

 

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 19 Σεπτέμβριος 2012 07:35
 

Το όνειρο που ολοκληρώθηκε

E-mail Εκτύπωση PDF
 

Συγχαρητήρια στην Τούλα Παπά, εργαζόμενη από το έτος 1996, αρχικά στο Τεχνικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια, μέχρι σήμερα, στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας. Η κα Παπά ορκίστηκε πρόσφατα και έλαβε επάξια το πτυχίο του Παιδαγωγικού Τμήματος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με βαθμό 8,32!

Ακριβώς πριν από τέσσερα χρόνια, τον Σεπτέμβριο 2008, όλοι αισθανθήκαμε ιδιαίτερη χαρά γιατί η συνάδελφος Διαμαντούλα Παπά (Τούλα για τους φίλους της) κατάφερε να πιάσει τη βάση για την εισαγωγή της στο Παιδαγωγικό Τμήμα Θεσσαλονίκης, κερδίζοντας τη μία από τις δύο θέσεις για αποφοίτους εσπερινών λυκείων. Ήταν μια επιτυχία που εντυπωσίασε όλους και ένα φωτεινό παράδειγμα θέλησης και προσπάθειας μιας εργαζόμενης μητέρας και συζύγου, με δύο παιδιά, που αποφάσισε να συνεχίσει τη μόρφωση της ύστερα από 20χρονη απουσία από τα θρανία.

Η εκτίμηση, οι ευχές και η υποστήριξη όλων μας συνόδεψαν την κα Παπά, όλα αυτά τα χρόνια των σπουδών της.  Οι ικανότητες της, η επιμέλεια, η εργατικότητα και η αφοσίωση στους στόχους της, την οδήγησαν στην απόκτηση του πτυχίου του Παιδαγωγικού Τμήματος και σε μια αντάξια προοπτική, αφού το όνειρό της ήταν να γίνει δασκάλα και να αφιερωθεί  στην μόρφωση των παιδιών.

Όλοι της ευχόμαστε καλή σταδιοδρομία. Στο μέλλον, όταν διορισθεί, θα μαθαίνουμε τις καινούργιες επιτυχίες της με τους μαθητές της και θα χαιρόμαστε.

Γιάννης Παπαευσταθίου


Ακολουθεί το ενδιαφέρον άρθρο  του δημοσιογράφου Σταύρου Παπαδόπουλου, με τίτλο "Το όνειρο που έμεινε ...... ζωντανό" το οποίο  δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Αγγελιοφόρος" στις 28/9/2008, στο πλαίσιο της εισαγωγής της κας Παπά στο Πανεπιστήμιο.

 

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 19 Σεπτέμβριος 2012 07:39 Περισσoτερα...
 

Αλλάζει ο ορισμός της αστρονομικής μονάδας, σημαντικής μεζούρας κοσμικών αποστάσεων

E-mail Εκτύπωση PDF

 Πόσο απέχει ο Ήλιος; Μέχρι σήμερα, η απάντηση ήταν περίπλοκη

Πεκίνο

Πόσο απέχει η Γη από τον Ήλιο; Η απόσταση αυτή είναι μεταβαλλόμενη και μπορεί σήμερα να μετρηθεί με ακρίβεια, ωστόσο οι αστρονόμοι προτιμούν για λόγους ευκολίας να χρησιμοποιούν μια μέση τιμή ως στάνταρτ, η οποία ονομάζεται αστρονομική μονάδα, ή AU.

Τώρα, η Διεθνής Ένωση Αστρονομίας αποφάσισε να αλλάξει προς το απλούστερο τον ορισμό αυτής της σημαντικής μονάδας μέτρησης: είναι ακριβώς 149.597.870.700 μέτρα.


Η αστρονομική μονάδα χρησιμοποιείται συχνά για τη μέτρηση αποστάσεων εντός του Ηλιακού Συστήματος και εμφανίζεται σε πολλά μαθηματικά μοντέλα που περιγράφουν την κίνηση των πλανητών γύρω από το μητρικό τους άστρο. Στην πραγματικότητα, η τροχιά της Γης είναι ελλειπτική, οπότε η απόσταση από τον Ήλιο κυμαίνεται μεταξύ της μέγιστης και της ελάχιστης τιμής. Παρόλα αυτά, το στάνταρτ της αστρονομικής μονάδας παραμένει μια σημαντική σταθερά της Αστρονομίας.


Η απόσταση Γης-Ήλιου μετρήθηκε για πρώτη φορά με ακρίβεια τον 17ο αιώνα, όταν ο μεγάλος αστρονόμος Τζιοβάνι Κασσίνι επινόησε μια ευφυή έμμεση μέθοδο: χρησιμοποίησε παρατηρήσεις του πλανήτη Άρη που είχαν γίνει την ίδια μέρα στο Παρίσι και τη Γαλλική Γουιάνα στον ισημερινό, και υπολόγισε με μεθόδους τριγωνομετρίας την απόσταση Γης-Άρη. Η απόσταση αυτή του επέτρεψε τελικά να υπολογίσει την απόσταση Γης-Ήλιου στα 140 εκατομμύρια χιλιόμετρα, αρκετά κοντά στην πραγματική τιμή.

Τελευταία Ενημέρωση στις Κυριακή, 16 Σεπτέμβριος 2012 09:34 Περισσoτερα...
 

Τζέιμς Κουκ: Ο ναυτικός που έγινε αστρονόμος

E-mail Εκτύπωση PDF
 

Το όνομά του είναι ταυτισμένο με το ταξίδι και την περιπέτεια, αλλά ο βρετανός θαλασσοπόρος ήταν επίσης αυτοδίδακτος επιστήμονας, επιδέξιος χαρτογράφος και πρακτικός γιατρός

 Του καθηγητή Χάρη Βάρβογλη

 

 

 Στο σημείο από το οποίο έκανε ο Κουκ τις παρατηρήσεις του χτίστηκε 100 χρόνια αργότερα αυτός ο φάρος

Ο άγγλος πλοίαρχος Τζέιμς Κουκ ήταν ο αρχηγός της επιστημονικής αποστολής που παρατήρησε τη διάβαση της Αφροδίτης του 1769 από την εξωτική Ταϊτή. Στη μέση του ταξιδιού όμως έμαθε ότι απώτερος σκοπός αυτού του μακρινού ταξιδιού ήταν η ανακάλυψη μιας νέας ηπείρου, στο Νότιο Ημισφαίριο της Γης. Με την ευκαιρία του φαινομένου της διάβασης της Αφροδίτης τον περασμένο Ιούνιο βρέθηκε και πάλι στο προσκήνιο το όνομα του Τζέιμς Κουκ. Ο μεγάλος αυτός θαλασσοπόρος έμεινε στην Ιστορία όχι μόνο για την ουσιαστική συμμετοχή του στην πρώτη οργανωμένη επιστημονική παρατήρηση του φαινομένου της διάβασης της Αφροδίτης αλλά κυρίως για τα τρία μεγάλα ταξίδια του κατά τα οποία έκανε τον γύρο της Γης και χαρτογράφησε τις ακτές της Ωκεανίας. Τα μεγάλα αυτά ταξίδια του φαντάζουν σήμερα σαν παραμύθια μιας περασμένης εποχής.

Ζωή σαν παραμύθι

Την εποχή που ήμουν μαθητής του Δημοτικού διάβαζα τα βιβλία που ήταν «της μόδας» εκείνη την εποχή: μεγάλοι εφευρέτες, μεγάλοι εξερευνητές, κυνηγοί μικροβίων και, φυσικά, ο απαραίτητος Ιούλιος Βερν. Οταν, με την ευκαιρία της διάβασης της Αφροδίτης του περασμένου Ιουνίου, χρειάστηκε να ασχοληθώ με την πρώτη επιστημονικά οργανωμένη παρατήρηση αυτού του σπάνιου αστρονομικού φαινομένου, νόμισα για μια στιγμή ότι ζούσα και πάλι τα παιδικά μου χρόνια. Ο λόγος είναι ότι συνάντησα μπροστά μου έναν άνθρωπο που συνδύαζε όλα τα χαρακτηριστικά των ηρώων των παιδικών μου χρόνων: έναν αυτοδίδακτο επιστήμονα, επαγγελματία ναυτικό, ακούραστο εξερευνητή, επιδέξιο χαρτογράφο και πρακτικό γιατρό. Τον άνθρωπο που εξερεύνησε την Αυστραλία, την Τασμανία, την Ταϊτή και τη Χαβάη και έδωσε το όνομα στα καγκουρό. Ο άνθρωπος αυτός ήταν ο Τζέιμς Κουκ.

Τελευταία Ενημέρωση στις Σάββατο, 15 Σεπτέμβριος 2012 13:08 Περισσoτερα...
 


Σελίδα 113 από 145

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ

Διαφήμιση

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1977

Καταγράφεται το πρώτο κρούσμα του AIDS.

Ο ΚΑΙΡΟΣ

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου