Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Η Χημεία των αρχαίων Ελλήνων

E-mail Εκτύπωση PDF

 

 

Συγγραφέας: Ομ. Καθηγητής Θ. Τάσιος
 

 

1. Ναι. Απ' την Κρίση θα βγούμε με πολλά μέσα. Εάν, όπως πιστεύομε εμείς οι αντιδραστικοί, η Κρίση είναι ολομερής (καθολικώς ηθική, προτού γίνει πολιτική και γνωσιακή - πολύ προτού γίνει οικονομική), δέν είναι μόνο η επαναμύηση στο ήθος της ομαδικής Αλληλεγγύης που θα μας σώσει, αλλά λόγου χάρη και η συν-κίνηση με τα ομηρικά έπη, καθώς κι η παθιασμένη καλλιέργεια της Επιστήμης και της Τεχνολογίας.

Μέσα σ' αυτό το πνεύμα, ιδού εφέτος το «έτος Χημείας» της UNESCO. Μέσα λοιπόν σ' αυτό άς αναμνησθούμε λέω τη βασική σημασία που απέδιδαν οι Αρχαίοι Ελληνες στη Χημεία.

2. «Καλά, Χημεία οι αρχαίοι Ελληνες; Μά, η Χημεία δέν εμφανίσθηκε με την Αλχημεία των Αράβων;». Οχι βέβαια: Οταν οι Αραβες εμφανίσθηκαν στην Αλεξάνδρεια τον 7ο αιώνα, βρήκαν μπροστά-τους τη Χημεία των παλαιών πολιτισμών (Μεσοποταμίων, Περσών, Αιγυπτίων) κι όλη την εκτεταμένη Ελληνική Χημεία. Αυτόν τον πλούτο αξιοποίησαν και τον μετέφεραν ενπολλοίς και στην Ευρώπη.

Εμείς εδώ στην σύντομη αυτή εισαγωγή, άς ξεκινήσομε με την υπόμνηση οτι στα όσα οι Ελληνες έμαθαν απ' τους παλαιότερους πολιτισμούς, ήρθαν απο νωρίς και πρόσθεσαν μια θαυμαστή απόπειρα Θ ε ω ρ ί α ς και απομυθοποίησης. Οχι, δέν είχαν ανακαλύψει τον σημερινό πίνακα των χημικών στοιχείων. Είχαν όμως «διασπάσει» νοερώς τη μάζα της όποιας ύλης σε συστατικά - κι ήταν ήδη αυτό μια χημικής νοοτροπίας επανάσταση, ιδίως διοτι πρόβλεπαν έτσι και τους μετασχηματισμούς της ύλης: Ο Ηράκλειτος λ.χ. υπέθετε οτι μέσω συνδυασμού των αντιθετικών «θερμότης-ψύχος» και «υγρασία-ξηρασία» ήταν δυνατή η παραγωγή των ατόμων της φύσεως. Ο δέ Εμπεδοκλής με τα τέσσερα «ριζώματά»-του (γή, ύδωρ, αήρ, πύρ) αναγνώριζε τον ουσιώδη ρόλο του πυρός στις μίξεις και διαλλάξεις των στοιχείων, τα οποία «δι' αλλήλων θέοντα, μετατρέπονται»! Ο Δημόκριτος, μέσω των ατόμων-του θα ερμηνεύσει και των τεσσάρων στοιχείων τη γένεση. Ο Αριστοτέλης ακολουθεί την παράδοση των τεσσάρων στοιχείων εκφάνσεων της «πρώτης ύλης», μέσω της δράσης σταυροειδών συνδυασμών «θερμού-ψυχρού» και «ξηρού-υγρού». Για νά ΄ρθουν κι οι Στωικοί να εισαγάγουν την έννοια του «πνεύματος» (αέρος εμποτισμένου με πύρινες ιδιότητες) - μιας δυναμικής ουσίας που διασφαλίζει τη συνοχή των υλικών, μέχρι και τη γνωσιακή ικανότητα των ανθρώπων..... Η θεωρητική αυτή στάση δέν είχε μέν άμεσες εφαρμογές, αλλα πρόσφερε απαλλαγήν απο μυθολογικές στρεβλώσεις και διήγειρε το ερευνητικό χημικό πνεύμα, αφού πρόβλεπε μετασχηματισμούς στοιχείων και σωμάτων.

Τελευταία Ενημέρωση στις Κυριακή, 01 Ιανουάριος 2012 13:41 Περισσoτερα...
 

Οι ανακαλύψεις της Αστρονομίας το 2011

E-mail Εκτύπωση PDF

To 2011 βρέθηκαν νέοι εξωπλανήτες που είτε μοιάζουν με τη Γη σε διαστάσεις, αλλά είναι πολύ καυτοί είτε είναι αρκετά μεγαλύτεροι σε σχέση με το δικό μας πλανήτη

Του Τάσου Σαράντη
 
Ως έτος με εντυπωσιακές ανακαλύψεις για την επιστήμη της Αστρονομίας και του Διαστήματος χαρακτηρίζεται το 2011, σύμφωνα με την αξιολόγηση του κατ' εξοχήν εξειδικευμένου διαδικτυακού τόπου Space.com.
To 2011 βρέθηκαν νέοι εξωπλανήτες που είτε μοιάζουν με τη Γη σε διαστάσεις, αλλά είναι πολύ καυτοί (άρα δεν ανήκουν στην «κατοικήσιμη ζώνη»), είτε ανήκουν μεν σε αυτήν, αλλά είναι αρκετά μεγαλύτεροι σε σχέση με το δικό μας πλανήτη, όπως ο Κέπλερ-22b σε απόσταση 600 ετών φωτός από τη Γη. Μέχρι σήμερα έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη περίπου 730 εξωπλανητών.

Ένα νέο μικρό φεγγάρι, το τέταρτο, ανακαλύφθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο «Χαμπλ» γύρω από το νάνο πλανήτη Πλούτωνα και πήρε την προσωρινή ονομασία Ρ4. Το σκάφος «Νέοι Ορίζοντες» βρίσκεται ήδη καθ' οδόν για τον Πλούτωνα και αναμένεται να φθάσει εκεί το 2015, στο πλαίσιο της μελέτης των εσχατιών του ηλιακού μας συστήματος.

 Υστερα από ταξίδι 6,5 ετών, το σκάφος «Αγγελιοφόρος» της NASA έφθασε το Μάρτιο του 2011 στον Ερμή και έγινε το πρώτο που τέθηκε ποτέ σε τροχιά γύρω του.
Τρεις αστροφυσικοί (Σαούλ Περλμούτερ-Πανεπιστήμιο Καλιφόρνια/Μπέρκλεϊ, Μπράιαν Σμιτ - Αυστραλιανό Εθνικό Πανεπιστήμιο και Άνταμ Ρις-Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς) πήραν το Νόμπελ Φυσικής για την ανακάλυψή τους ότι το σύμπαν διαστέλλεται με επιταχυνόμενο ρυθμό.
Ύστερα από μια μακρά περίοδο ησυχίας, το 2011 ο Ήλιος «ξύπνησε» και άρχισε να στέλνει περιοδικές εκρήξεις ενέργειας (και) προς τη Γη.
Ο παγωμένος κομήτης Ελένιν τρύπωσε στο εσωτερικό του ηλιακού μας συστήματος πυροδοτώντας καταστροφολογικά σενάρια, ιδίως στο διαδίκτυο, που όμως δεν επαληθεύτηκαν.

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 04 Ιανουάριος 2012 12:11 Περισσoτερα...
 

Η εξέλιξη της τυπογραφίας

E-mail Εκτύπωση PDF

Αναφέρθηκε στα προηγούμενα ότι από καιρό υπήρχε αναζήτηση για εκμηχανισμένη εκτύπωση βιβλίων. Το χαρτί είχε ήδη διαδοθεί και είχε προσιτές τιμές, εκείνο που παρέμενε ακριβό και με αμφίβολη ακρίβεια ήταν η αντιγραφή βιβλίων. Η ιδέα των Κινέζων ήταν να κατασκευάσουν μία πλάκα, αρχικά ξύλινη, πάνω στην οποία ήταν σκαλισμένα ανάποδα (αριστερά δεξιά) τα γράμματα. Με επάλειψη των γραμμάτων αυτών με μελάνι και πίεση της πλάκας σε χαρτί δημιουργείτο μία τυπωμένη σελίδα, ακριβώς όπως γίνεται σήμερα με μια σφραγίδα. Περί το έτος 800 μ.Χ. οι Κινέζοι είχαν σκαλίσει πολλές χιλιάδες τέτοιες σελίδες και εκτύπωναν βιβλία.

Και πάλι οι Κινέζοι επινόησαν αργότερα τη δημιουργία μιας διαφορετικής μικρής πλάκας για κάθε γραφικό σύμβολο. Με παράθεση και συναρμολόγηση των κατάλληλων συμβόλων, μπορούσαν να δημιουργήσουν πάλι μια τυπογραφική πλάκα. Περί το 1450 είχαaν κατασκευαστεί στην Κίνα τέτοιοι κινητοί ξύλινοι χαρακτήρες και 50 χρόνια αργότερα οι χαρακτήρες ήταν μεταλλικοί. Οι Ευρωπαίοι πρέπει να γνώριζαν από περιγραφές για την κινέζικη τυπογραφική τέχνη και να είχαν δει κάποια τυπωμένα κείμενα. Ο εκπαιδευμένος χρυσοχόος, μέλος της αντίστοιχης συντεχνίας, Johannes Genfleisch zur Laden από το Mainz (Μάιντς, Μαγεντία) που είχε το παρατσούκλι Gutenberg (Γκούτενμπεργκ, Γουτεμβέργιος, 1394/99-1468), πειραματιζόταν από το 1434 με κινητούς ξύλινους χαρακτήρες.Μετά από διάφορες προσπάθειες πέτυχε ο Γουτεμβέργιος το 1441, χάρις σε ένα βελτιωμένο μελάνι, να αξιοποιήσει εκτυπωτικά και τις δύο όψεις μιας σελίδας χαρτιού.   

Το 1448 είχε βελτιώσει αυτός ο πεισματικός ερευνητής την τεχνική και κατασκεύαζε με χαλύβδινα κοπίδια μεμονωμένους μεταλλικούς χαρακτήρες, από ένα κράμα μολύβδου, κασίτερου και αντιμονίου.

Εικόνα: Αντίτυπο της πρώτηςΒίβλου

Στη συνέχεια συνεταιρίστηκε με τους χρηματοδότες Fust και Scheffer για να κατασκευάσουν ένα τυπογραφείο, στο οποίο θα λειτουργούσε η τυπογραφική πρέσα του. Η τελική επιτυχία για την αξιοποίηση της εφευρέσεώς του πρέπει να προέκυψε το αργότερο το 1456 με μία βίβλο στα λατινικά.


Τελευταία Ενημέρωση στις Παρασκευή, 30 Δεκέμβριος 2011 08:46 Περισσoτερα...
 

Τα δέκα επιτεύγματα του 2011 σύμφωνα με το Science

E-mail Εκτύπωση PDF

Από τον HIV στους Νεάντερταλ

Τα επιτεύγματα της χρονιάς παρουσιάζονται στο τεύχος του Science της 23ης Δεκεμβρίου (Science/AAAS)


Νέα Υόρκη

Μια διεθνής κλινική δοκιμή, που έδειξε ότι τα φάρμακα κατά του AIDS μπορούν να είναι το ίδιο αποτελεσματικά με τα προφυλακτικά στην παρεμπόδιση της διάδοσης του ιού HIV, ήταν το σημαντικότερο επιστημονικό επίτευγμα το 2011, σύμφωνα με το κορυφαίο αμερικανικό περιοδικό Science.

Τη λίστα με τo επίτευγμα της χρονιάς και τα εννέα «αναπληρωματικά» επιτεύγματα συντάσσει κάθε χρόνο ο κυριότερος επιστημονικός φορέας των ΗΠΑ, η Αμερικανική Εταιρεία για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS), η οποία εκδίδει και το Science.

Η έρευνα για το AIDS, που άρχισε το 2007 και αφορούσε 1.763 ετεροφυλόφιλα ζευγάρια, στα οποία ο ένας σύντροφος ήταν φορέας του ιού HIV και ο άλλος όχι, έδειξε ότι οι ασθενείς που έγκαιρα λαμβάνουν αντι-ιικά φάρμακα, μειώνουν τον κίνδυνο ετεροφυλόφιλης μετάδοσης του ιού κατά 96%.

Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες είχαν προτείνει ότι τα αντι-ιικά φάρμακα κατά του HIV, που δίνονται σε ασθενείς με AIDS, θα μπορούσαν επίσης να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης της νόσου σε σεξουαλικούς συντρόφους που δεν είναι φορείς του ιού. Η νέα έρευνα (με την κωδική ονομασία ΗΡΤΝ 052) αποδείχνει ακριβώς αυτό, ανοίγοντας νέες στρατηγικές πρόληψης.

Η ανακάλυψη, με επικεφαλής τον Μάιρον Κοέν της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό έντυπο New England Journal of Medicine τον περασμένο Αύγουστο, χαρακτηρίστηκε ορόσημο προόδου στην 30χρονη μάχη κατά της νόσου, η οποία έχει μολύνει περίπου 33 εκατ. ανθρώπους διεθνώς και έγινε αιτία θανάτου 1,8 εκατ. ατόμων το 2009.

Τελευταία Ενημέρωση στις Τρίτη, 27 Δεκέμβριος 2011 00:01 Περισσoτερα...
 

Το μέλλον έχει πολλή ξηρασία

E-mail Εκτύπωση PDF

 Υπεύθυνος: Επιμέλεια: ΒΑΛΙΑ ΚΑΪΜΑΚΗ Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

Της ΡΟΥΛΑΣ ΠΑΠΠΑ-ΣΟΥΛΟΥΝΙΑ
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

Απέναντι στις κλιματικές αλλαγές, η Ελλάδα είναι, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, μια από τις 18 πιο τρωτές χώρες του πλανήτη.


Ωστόσο, η πολιτεία αγνοεί πλήρως τη Λευκή Βίβλο για την προσαρμογή των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην αλλαγή του κλίματος, την οποία εξέδωσε η Ε.Ε. το 2009.  Αντιθέτως, αρκετές χώρες μέλη της Ε.Ε. έχουν ήδη εκπονήσει εθνικά σχέδια, στα οποία περιγράφονται οι στρατηγικές και οι ενδεδειγμένες προσπάθειες αντιμετώπισης των κλιματικών αλλαγών. Οπως σχολιάζει ο Α. Πληθάρας, υπεύθυνος εκστρατειών πολιτικής του WWF Ελλάς, η Ελλάδα μέχρι σήμερα όχι μόνο δεν έχει παρουσιάσει μια συνεκτική ερευνητική προσπάθεια για την παροχή προτάσεων προσαρμογής, αλλά και η ίδια η έρευνα για τις επιπτώσεις έχει μείνει αρκετά πίσω.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Περιβαλλοντικής Ερευνας και Κατάρτισης (ΕΚεΠΕΚ) του Πάντειου Πανεπιστημίου, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς κατέθεσαν στον υπουργό Περιβάλλοντος «Οδικό χάρτη για την προσαρμογή της Ελλάδας στην κλιματική αλλαγή», προτείνοντας σειρά μέτρων για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, τη βιοποικιλότητα, το θαλάσσιο περιβάλλον, τα δάση, την ερημοποίηση, τη γεωργία και τον τουρισμό. Επίσης, όπως τονίζει ο Κ. Κατσιμπάρδης, συντονιστής του Παρατηρητηρίου Πολιτικής και Δικαίου για την Κλιματική Αλλαγή του ΕΚεΠΕΚ, η έκθεση περιέχει και προτάσεις για την αντιμετώπιση της κακίστης διαχείρισης των φυσικών μας πόρων.
Κατ' αρχήν, προτείνεται η δημιουργία μιας διυπουργικής επιτροπής ή ενός εθνικού συμβουλίου. Η Ισπανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα, καθώς έχουν ήδη εκπονήσει και εφαρμόζουν στρατηγικές για την προσαρμογή. Συγκεκριμένα, η διυπουργική επιτροπή στην Ισπανία ιδρύθηκε το 2004 και συστήνεται από επιτελείς των υπουργείων Οικονομικών, Μεταφορών, Βιομηχανίας, Γεωργίας, Εργασίας, Περιβάλλοντος και Χωροταξίας. Τη θεσμική εικόνα συμπληρώνει το Εθνικό Συμβούλιο για το Κλίμα, το οποίο επίσης λειτουργεί σε διυπουργικό επίπεδο.

Η εξάρτηση της Ελλάδας από το φυσικό περιβάλλον είναι εξαιρετικά μεγάλη για να αγνοηθεί, ειδικά σε συνθήκες οικονομικής κρίσης. Αξίζει εδώ να αναφερθούμε στον πίνακα που παρουσιάζει ο «οδικός χάρτης», από πρόσφατη έρευνα που εκπόνησε το Αστεροσκοπείο Αθηνών σε συνεργασία με το WWF Ελλάς, τα στοιχεία της οποίας αφορούν το χρονικό διάστημα μεταξύ 2020 και 2050: Οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης, της Λάρισας και της Πάτρας θα βιώνουν 20 επιπλέον ημέρες καύσωνα τον χρόνο. Επίσης, η συνολική ετήσια βροχόπτωση θα μειωθεί και αναμένεται να αυξηθούν κατά 10%-20% οι ακραίες βροχοπτώσεις. Στην Εύβοια αναμένονται περισσότερες από 25 ξηρές ημέρες σε σχέση με σήμερα, ενώ στο Ηράκλειο οι βροχοπτώσεις τον χειμώνα θα μειωθούν κατά 15%. Στη Ρόδο και τα Χανιά αναμένεται να αυξηθούν οι νύχτες που η θερμοκρασία δεν θα πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου.

Τελευταία Ενημέρωση στις Δευτέρα, 26 Δεκέμβριος 2011 10:48 Περισσoτερα...
 


Σελίδα 113 από 122

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ

Διαφήμιση

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1914

Αποδίδονται ατομικοί αριθμοί στα χημικά στοιχεία.

Ο ΚΑΙΡΟΣ

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΡΤ Συνεδρίο

This page require Adobe Flash 9.0 (or higher) plug in.

SPOT Τεχνικού Μουσείου

This page require Adobe Flash 9.0 (or higher) plug in.