Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Η άγνωστη επιστήμη του Βυζαντίου

E-mail Εκτύπωση PDF

 

Σταμάτη Λαμπρινή

8 Αυγούστου 2002


Μπορεί να μην πολλαπλασίασε την επιστημονική γνώση που υπήρχε κατά την αρχαιότητα, η βυζαντινή χιλιετία όμως ήταν σταθμός για την αντιγραφή, τη διάσωση, την ανθολόγηση, την ερμηνεία και τον σχολιασμό των αρχαίων ελληνικών κειμένων. Οι ερευνητές συμφωνούν πως... παρατράγουδα («αφελής κριτική των
αρχαιοελληνικών απόψεων, όπως αυτή του Κοσμά του Ινδικοπλεύστη, που ήθελε το σύμπαν να έχει το σχήμα της σκηνής του Μωυσή»...) υπήρξαν, όπως επίσης υπήρξαν ορισμένες πρωτότυπες νέες ιδέες, κυρίως στα Μαθηματικά και την Αστρονομία, ή ενδιαφέρουσες πρακτικές εφαρμογές της επιστήμης, στην καθημερινή ζωή.

Η πλήρης υποταγή στην Εκκλησία εξηγεί την επιστημονική φτώχεια κι αυτή η πνευματική στάση ήταν που έκανε τους επιστήμονες της εποχής περισσότερο αφαιρετικούς και, άρα, πρακτικούς. Μία από τις πιο πρόσφατες μελέτες σχετικά με την επιστήμη στα χρόνια του Βυζαντίου, υπογράφουν τρεις καθηγητές από το Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών (οι κύριοι Γιάννης Χριστιανίδης,
Δημήτρης Διαλέτης και Κώστας Γαβρόγλου) και ένας από το Τμήμα Ιατρικής (ο κ. Γεώργιος Παπαδόπουλος). Ολόκληρη η εργασία τους έχει τίτλο «Οι Επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα, στο Βυζάντιο και στον Νεώτερο Ελληνισμό» και συντάχθηκε για τις ανάγκες των φοιτητών του Ανοιχτού Πανεπιστημίου.

Οι συγγραφείς συμφωνούν, μιλώντας στους «Ορίζοντες», πως «το Βυζάντιο αποτέλεσε σημαντική οδό διάσωσης και μετάδοσης της αρχαίας ελληνικής επιστήμης, αρχικά προς την Ανατολή (Ισλάμ)
και αργότερα, μετά τον 12ο και 13ο αιώνα, προς τη Δύση» και τονίζουν πως «ιδιαίτερα τους τελευταίους αιώνες ήταν ένας χώρος γόνιμης συνάντησης της ελληνικής με την αραβική και άλλες επιστημονικές παραδόσεις».

Στα χρόνια αυτά η αριστοτελική Φυσική, η Μετεωρολογία, η Ακουστική και η Οπτική (ως μέρος της Γεωμετρίας) διασώθηκαν και διαδόθηκαν. «Οι Βυζαντινοί, όπως και οι αρχαίοι Έλληνες, ακολουθούσαν την παραγωγική μέθοδο με θεωρητικούς
συλλογισμούς που βασίζονταν σε τυχαίες και όχι συστηματικές παρατηρήσεις των φυσικών φαινομένων», εξηγεί ο κ. Χριστιανίδης. Πιο συγκεκριμένα, η Αστρονομία ανανεώθηκε τους τελευταίους αιώνες, χάρη στις περσοαραβικές επιδράσεις. «Κυρίως συνέβαλαν οι λόγιοι της Τραπεζούντας, που συνέκριναν και συνέθεσαν τα
συγγράμματα των αρχαίων με έργα Περσών και Αράβων, βασισμένα στον Πτολεμαίο, αλλά εμπλουτισμένα με νεώτερες παρατηρήσεις».

Στα Μαθηματικά, αντίθετα, ακόμη και τους τελευταίους αιώνες, επικρατούσε ο σχολιασμός και η παράφραση στο έργο αρχαίων Ελλήνων, όπως ο Ευκλείδης, ο Νικόμαχος, ο Διόφαντος.

«Μόνη ουσιαστική αλλαγή», σημειώνει ο κ. Γαβρόγλου, «ήταν η χρήση των αραβικών ψηφίων και των αλγοριθμικών μεθόδων στις
μαθηματικές πράξεις, που όμως δεν έγιναν αμέσως αποδεκτά. Η χρήση νέων ψηφίων, με σύμβολα για το μηδέν και τις δεκαδικές υποδιαιρέσεις, άρχισε να γενικεύεται στα βυζαντινά εγχειρίδια μετά τις αρχές του 15ου αιώνα. Η Άλγεβρα, αν και ήταν γνωστή στην Κωνσταντινούπολη στον 14ο αιώνα, ποτέ δεν είχε πολλούς θιασώτες».

INFO

Ο όρος πανεπιστήμιο θεσπίστηκε στα ύστερα χρόνια του Μεσαίωνα. Στο Βυζάντιο, το ανώτατο κρατικό εκπαιδευτικό ίδρυμα ονομαζόταν «αυτοκρατορικό auditorium», «οικουμενικό διδασκαλείον», «πανδιδακτήριον», κ.ά.

Τελευταία Ενημέρωση στις Δευτέρα, 03 Ιούνιος 2019 12:25 Περισσoτερα...
 

Η έκθεση ΙΔΕΑ στη Λιουμπλιάνα της Σλοβενίας

E-mail Εκτύπωση PDF

 

 

ΜΆΙΟΣ 17, 2019

Η έκθεση ΙΔΕΑ- Αρχαία Ελληνική Επιστήμη και Τεχνολογία θα παρουσιαστεί στο Πολιτιστικό και Συνεδριακό Κέντρο Cankarjev dom (https://www.cd-cc.si/en/culture/exhibitions/idea) στη Λιουμπλιάνα της Σλοβενίας από τον Ιούνιο 2019 έως το Μάρτιο 2020.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν στις 12 Ιουνίου 2019 παρουσία του Υπουργού Πολιτισμού της Σλοβενίας, κ. Zoran Pozni?.

Η έκθεση ΙΔΕΑ ? Αρχαία Ελληνική Επιστήμη και Τεχνολογία, παρουσιάζει την εξέλιξη της ελληνικής σκέψης που δημιούργησε μια σειρά επιστημονικών, τεχνικών και καλλιτεχνικών πεδίων. Παράλληλα, πραγματεύεται όλα εκείνα τα τεχνολογικά επιτεύγματα, τα οποία έφεραν τον αρχαίο ελληνικό κόσμο σε ένα παγκόσμια αναγνωρισμένο επίπεδο.

Την παραγωγή, εκμετάλλευση και διαχείριση της έκθεσης έχει το Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας ΝΟΗΣΙΣ. Υποστηρίζεται επιστημονικά από την Εταιρεία Μελέτης της Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας (ΕΜΑΕΤ). Τη μελέτη και επίβλεψη της έκθεσης ανέλαβε η εταιρεία TETRAGON και υλοποιήθηκε με την ευγενική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.

Μέχρι σήμερα η έκθεση παρουσιάστηκε στο ΝΟΗΣΙΣ από τον Σεπτέμβριο 2016 μέχρι τον Οκτώβριο 2017 και στο Κέντρο Πολιτισμού ?Ελληνικός Κόσμος?, στην Αθήνα, από τον Μάρτιο μέχρι τον Δεκέμβριο 2018.

Για περισσότερα σχετικά με την ΙΔΕΑ πατήστε εδώ.

Τελευταία Ενημέρωση στις Πέμπτη, 30 Μάιος 2019 17:30
 

Επέτειος των 100 χρόνων από την αστρονομική επιβεβαίωση της θεωρίας της σχετικότητας

E-mail Εκτύπωση PDF


Στις 29 Μαΐου 2019 συμπληρώνονται τα 100 χρόνια από τότε που οι επιστήμονες κατάφεραν να αποδείξουν πειραματικά για πρώτη φορά -μέσω αστρονομικών παρατηρήσεων- τη γενική θεωρία της σχετικότητας, την καινοτόμα θεωρία βαρύτητας που είχε παρουσιάσει ο Άλμπερτ Αϊνστάιν το 1915 και η οποία τελικά άλλαξε εκ βάθρων την φυσική και την αστρονομία


?•?€?­?„???????‚ ?„?‰?½ 100 ?‡??Œ?½?‰?½ ?±?€?Œ ?„?·?½ ?±?ƒ?„????½?????????? ???€???²???²?±???‰?ƒ?· ?„?·?‚  ?????‰????±?‚ ?„?·?‚ ?ƒ?‡???„?????Œ?„?·?„?±?‚ | tovima.gr

 

ΤοΒΗΜΑ Team

| 29.05.2019

 

Μια σειρά από εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο έχουν προγραμματιστεί με αφορμή την επέτειο.

Εκτός από τη θεμελιώδη σημασία της για την επιστήμη, η γενική σχετικότητα έχει διάφορες σύγχρονες τεχνολογικές εφαρμογές, όπως το δορυφορικό σύστημα GPS και τα συναφή συστήματα δορυφορικής πλοήγησης (SatNav), η καλύτερη πρόβλεψη του καιρού μέσω υπολογιστών κ.α.

Στις 29 Μαΐου 1919 μια επιστημονική αποστολή με επικεφαλής τον Βρετανό αστρονόμο Σερ Άρθουρ Έντινγκτον, που ταξίδεψε στο νησί Πρίνσιπε στα ανοιχτά της δυτικής ακτής της Αφρικής στον Ατλαντικό, επαλήθευσε τη γενική θεωρία της σχετικότητας, κάνοντας παρατηρήσεις του φωτός των άστρων στη διάρκεια μιας ηλιακής έκλειψης και διαπιστώνοντας την καμπύλωση του με βάση τις θεωρητικές προβλέψεις του Αϊνστάιν.

Η θεωρία επιβεβαιώθηκε και από μια άλλη βρετανική αποστολή στο Σομπράλ της Βραζιλίας, που έκανε παρατηρήσεις στη διάρκεια της ίδιας έκλειψης. Οι εικόνες από αυτή τη δεύτερη αποστολή, με επικεφαλής τον αστρονόμο Φρανκ Ντάισον, ήταν λιγότερο θολές από εκείνη του Πρίνσιπε υπό τον Έντινγκτον, όπου υπήρχαν αρκετά σύννεφα στον ουρανό. Στην πορεία ο ρόλος αυτής της δεύτερης αποστολής άδικα υποβαθμίσθηκε από τη φήμη του Έντινγκτον.

Οι δύο επιστημονικές αποστολές είχαν χρηματοδοτηθεί από τη Βασιλική Αστρονομική Εταιρεία της Βρετανίας, τη Βασιλική Εταιρεία επιστημών και τη Βασιλική Ιρλανδική Ακαδημία, ενώ είχαν οργανωθεί από το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς.

Ο Αϊνστάιν ενημερώθηκε ανεπίσημα το Σεπτέμβριο του 1919 για την πειραματική επιβεβαίωση της θεωρίας του και έγραψε τα «ευχάριστα νέα» στη μητέρα του. Η επίσημη ανακοίνωση των ευρημάτων των δύο αποστολών σε κοινή επιστημονική συνεδρίαση των βρετανικών επιστημονικών φορέων το Νοέμβριο του 1919, κατέστησε γνωστό διεθνώς ότι η γενική σχετικότητα πράγματι έχει ισχύ, πράγμα που έκανε διάσημο τον Αϊνστάιν μέσα σε λίγες μέρες, όταν η είδηση μεταδόθηκε ευρέως από τα μέσα ενημέρωσης εκείνης της εποχής. Για να γιορτάσει το γεγονός, ο Αϊνστάιν αγόρασε ένα βιολί!

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 29 Μάιος 2019 22:20 Περισσoτερα...
 

ΝΟΗΣΙΣ απολογισμός 2016-2018

E-mail Εκτύπωση PDF

 

 

ΜΆΙΟΣ 17, 2019

Εκδόθηκε ο "Απολογισμός 2016-2018" του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών και Μουσείου Τεχνολογίας ΝΟΗΣΙΣ.

Μετά από μία τριετία που χαρακτηρίστηκε από σταθεροποίηση της λειτουργίας και ανάπτυξη των δραστηριοτήτων του, ο φορέας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις σύγχρονες προκλήσεις με δημιουργικότητα, αισιοδοξία και αμοιβαία επωφελείς συνεργασίες, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Συνεχίζουμε την αποστολή μας για τη διάδοση της επιστήμης και των εξελίξεων της τεχνολογίας στο ευρύ κοινό, και ιδιαίτερα στους νέους.

Για το έντυπο "Απολογισμός 2016-2018" πατήστε εδώ.

Τελευταία Ενημέρωση στις Τρίτη, 28 Μάιος 2019 12:14
 

Oλυμπιάδα Εκπαιδευτικής Ρομποτικής WRO 2019

E-mail Εκτύπωση PDF

ΤΟΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΣΤΗΝ ΟΥΓΓΑΡΙΑ

Oλυμπιάδα Εκπαιδευτικής Ρομποτικής WRO 2019: Μαθητές από όλο τον κόσμο φτιάχνουν τις έξυπνες πόλεις του μέλλοντος

NEWSROOM IEFIMERIDA.GR - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 16|05|2019

 

O?»?…???€???¬???± ?•???€?±???????…?„???????‚ ???????€???„???????‚ WRO 2019: ?œ?±???·?„?­?‚ ?±?€?Œ ?Œ?»?? ?„???½ ???Œ?ƒ???? ?†?„???¬?‡?½???…?½ ?„???‚ ?­???…?€?½???‚ ?€?Œ?»?????‚ ?„???… ???­?»?»???½?„???‚

 

Οι έξυπνες πόλεις του μέλλοντος (Smart Cities) είναι το θέμα της Ολυμπιάδας Εκπαιδευτικής Ρομποτικής WRO 2019 (World Robot Olympiad), που θα διεξαχθεί τον Νοέμβριο στην Ουγγαρία, με τη συμμετοχή χιλιάδων μαθητών από όλο τον κόσμο.

Η ελληνική αποστολή, που θα εκπροσωπήσει τη χώρα μας στην κορυφαία διοργάνωση, θα αναδειχθεί μέσα από τον Εθνικό Διαγωνισμό, που διοργανώνει στα τέλη Ιουνίου ο Μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός Εκπαιδευτικής Ρομποτικής και Επιστήμης WRO Hellas με στρατηγικό συνεργάτη την COSMOTE. Η COSMOTE επενδύει στην ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων των νέων και προωθεί τη διάδοση της εκπαιδευτικής ρομποτικής και της μεθόδου STEM σε όλη την Ελλάδα -ως στρατηγικός συνεργάτης του WRO Hellas την τελευταία εξαετία- συμβάλλοντας έτσι σε έναν κόσμο, καλύτερο για όλους μέσα από την τεχνολογία.

 

O?»?…???€???¬???± ?•???€?±???????…?„???????‚ ???????€???„???????‚ WRO 2019

 

Οι συμμετοχές στον Εθνικό Διαγωνισμό έχουν ξεκινήσει και οι μαθητές από όλη την Ελλάδα, μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή έως και τις 10 Ιουνίου 2019, στην ιστοσελίδα του WRO Hellas (www.wrohellas.gr). Τα τελευταία 6 χρόνια, οι συμμετοχές των μαθητών στους διαγωνισμούς εκπαιδευτικής ρομποτικής, έχουν ξεπεράσει τις 17.000.

Περισσoτερα...
 


Σελίδα 4 από 172

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ

Διαφήμιση

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1914

Διατυπώνεται η άποψη ότι η Γη αποτελείται από δύο στρώματα, τον σκληρό μανδύα και τον πυρήνα.

Ο ΚΑΙΡΟΣ

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου