Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Αστρονομικές επέτειοι

E-mail Εκτύπωση PDF


Αστρονομικές επέτειοι

Το τηλεσκόπιο Σουμπαρού και τα δύο τηλεσκόπια Κεκ στην κορυφή του ανενεργού ηφαιστείου Μόνα Κέα (που σημαίνει «Λευκό Ορος») της Χαβάης, σε ύψος 4.200 μέτρων.

 

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Π. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ*11.01.2021

 

Στο μέσον σχεδόν του Ειρηνικού Ωκεανού, πάνω στο μικρό σχετικά νησί της Χαβάης, βρίσκονται συνολικά πέντε ηφαίστεια μεταξύ των οποίων και το Μόνα Λόα, το μεγαλύτερο ηφαίστειο της Γης, του οποίου το ύψος, από τη βάση του στα βάθη του ωκεανού, φτάνει τα 17 χιλιόμετρα. Στις νοτιοανατολικές ακτές του νησιού ένα άλλο ηφαίστειο, το Κιλαουέα, εμφανίστηκε πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας πριν από 100.000 χρόνια, ενώ εδώ και σχεδόν 40 χρόνια βρίσκεται σε συνεχή δράση εκτοξεύοντας στον ουρανό τα λιωμένα υλικά του εσωτερικού της Γης. Στα βόρεια του νησιού, όμως, ένα τρίτο ηφαίστειο φαίνεται να έχει από καιρό ξεθυμάνει, τουλάχιστον προς το παρόν. Στο ανενεργό αυτό ηφαίστειο με τη χαβανέζικη ονομασία Μόνα Κέα (που σημαίνει «Λευκό Ορος») και σε ύψος 4.200 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, βρίσκεται εγκατεστημένη η ομώνυμη βάση αστεροσκοπείων η οποία το 2020 συμπλήρωσε μισόν αιώνα λειτουργίας.

Η πανύψηλη κορυφή του Μόνα Κέα προσφέρει, άλλωστε, ένα ιδανικό περιβάλλον για μερικά από τα μεγαλύτερα τηλεσκόπια του κόσμου. Πρώτα απ? όλα, διαθέτει εξαιρετικά ξηρή ατμόσφαιρα χάρη στην ύπαρξη ενός στρώματος νεφών πάχους 600 μέτρων που υπάρχει πολύ κάτω από την κορυφή και το οποίο σχηματίζει έτσι μιαν ατμοσφαιρική αναστροφή που αποκόπτει την ανώτερη ατμόσφαιρα από το κατώτερο θαλάσσιο και υγρό περιβάλλον του νησιού. Επιπλέον, η κορυφή του Μόνα Κέα διαθέτει καθάριο ουρανό χωρίς σύννεφα τις περισσότερες ημέρες του χρόνου, ατμοσφαιρική σταθερότητα χωρίς ρεύματα κι έναν σκοτεινό ουρανό χωρίς φωτορύπανση από παρακείμενες μεγάλες πόλεις.

Το πρώτο μικρό τηλεσκόπιο από το Πανεπιστήμιο της Χαβάης άρχισε να λειτουργεί στη βάση αυτή πριν από ακριβώς 50 χρόνια, ενώ έκτοτε έχουν προστεθεί καμιά δεκαριά από τα μεγαλύτερα τηλεσκόπια του κόσμου όπως είναι τα δύο τηλεσκόπια Κεκ, με διάμετρο του κάθε κατόπτρου 10 μέτρα. Το υπολογιστικό σύστημα του αστεροσκοπείου διαμορφώνει το σχήμα των 36 επιμέρους εξαγωνικών κατόπτρων που αποτελούν καθένα από τα δύο τηλεσκόπια, 670 φορές κάθε δευτερόλεπτο εξουδετερώνοντας έτσι την ατμοσφαιρική παραμόρφωση των παρατηρούμενων αντικειμένων. Οι φωτογραφίες από τα απώτερα όρια του σύμπαντος μαρτυρούν, άλλωστε, τις δυνατότητες των δύο αυτών τηλεσκοπίων που μπορούν να λειτουργήσουν και συμβολομετρικά, σε συνδυασμό δηλαδή μεταξύ τους και σε συνεργασία με μερικά μικρότερα τηλεσκόπια των δύο μέτρων.

Τελευταία Ενημέρωση στις Παρασκευή, 05 Φεβρουάριος 2021 12:57 Περισσoτερα...
 

Οι έξυπνες μηχανές, οι γορίλλες και ο Μίδας

E-mail Εκτύπωση PDF

Ο καθηγητής Στιουαρτ Ρασελ στην «Κ»

 

Οι έξυπνες μηχανές, οι γορίλλες και ο Μίδας

«Oι πανίσχυρες νοημοσύνες που θα φτιάξουμε, τα υπερέξυπνα ρομπότ μας, θα πρέπει να είναι εντελώς αγνά, να έχουν αβέβαιους σκοπούς και να μαθαίνουν διαρκώς (όλους) τους ανθρώπους παρατηρώντας τους».

Φωτ. SHUTTERSTOCK

 

Μανώλης Ανδριωτάκης

25.01.2021

 

oi-exypnes-michanes-oi-gorilles-kai-o-midas0

Ο Στιουαρτ Ρασελ είναι καθηγητής της επιστήμης των υπολογιστών και κάτοχος της έδρας μηχανικής Smith-Zadeh, στο Πανεπιστήμιο της Καλιφορνίας, στο Μπέρκλει των Ηνωμένων Πολιτειών. Σπούδασε Φυσική στην Οξφόρδη και ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στην Επιστήμη των Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Έλαβε θέση καθηγητή και προέδρου στο τμήμα Ηλεκτρικής Μηχανολογίας και Επιστημών των Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Μπέρκλει. Διετέλεσε επίκουρος καθηγητής Νευρολογικής Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Σαν Φρανσίσκο, αντιπρόεδρος του Συμβουλίου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη Ρομποτική, και σύμβουλος για τον έλεγχο των εξοπλισμών στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Είναι επίσης μαζί με τον Πίτερ Νόρβιγκ ο συγγραφέας του πιο γνωστού εγχειριδίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.).

Πρόσφατα κυκλοφόρησε στη χώρα μας το τελευταίο σπουδαίο βιβλίο του, «Συμβατή με τον άνθρωπο; Η τεχνητή νοημοσύνη και το πρόβλημα του ελέγχου» (εκδόσεις Τραυλός, μετάφραση Νίκος Αποστολόπουλος), το οποίο έχει επαινεθεί από τον Ελον Μασκ, τον Ντάνιελ Κάνεμαν και πολλούς άλλους σημαντικούς ανθρώπους.

Επικοινώνησα με τον κορυφαίο επιστήμονα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ένα από τα πρώτα πράγματα που επισημαίνει κάποιος παρακολουθώντας τη δημόσια παρουσία και τα κείμενά του είναι το ευφυές του χιούμορ. Δεν έχασα την ευκαιρία να του το επισημάνω. «Είναι η βρετανική μου καταγωγή!», απάντησε.

Ο Ράσελ υποστηρίζει ότι προχωρώντας τη διαδικασία δημιουργίας εξελιγμένων Τ.Ν. πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι εμείς θα έχουμε τον έλεγχο των μηχανών, ότι δεν θα αρνηθούν κάποια στιγμή να σταματήσουν τη λειτουργία τους ή ότι δεν θα μας φέρουν κάποια στιγμή προ εκπλήξεως, όπως σε αυτή την ανησυχητική ιστορία όπου «το οικιακό σας ρομπότ είναι μόνο στο σπίτι, εσείς έχετε καθυστερήσει στη δουλειά, αυτό πρέπει να ταΐσει τα παιδιά τα οποία είναι πεινασμένα, και δεν υπάρχει τίποτα στο ψυγείο. Το ρομπότ λοιπόν βλέπει τη γάτα? Το ρομπότ σας δεν έχει μάθει σωστά τη λειτουργία των ανθρώπινων αξιών και δεν καταλαβαίνει ότι η συναισθηματική αξία της γάτας υπερισχύει της θρεπτικής της αξίας ...».

 

oi-exypnes-michanes-oi-gorilles-kai-o-midas1

Το τελευταίο βιβλίο του Στιούαρτ Ράσελ το οποίο έχει επαινεθεί από τον Ελον Μασκ, τον Ντάνιελ Κάνεμαν και πολλούς άλλους σημαντικούς ανθρώπους.

Τελευταία Ενημέρωση στις Κυριακή, 31 Ιανουάριος 2021 13:41 Περισσoτερα...
 

Aπαντήσεις σε ερωτήσεις που δεν τολμούσατε να κάνετε

E-mail Εκτύπωση PDF

Όπως λένε οι καλοί καθηγητές όταν θέλουν να ενθαρρύνουν τον διάλογο στην τάξη, «δεν υπάρχει χαζή ερώτηση». Συμφωνούμε! Απόδειξη οι ερωτήσεις που συγκεντρώσαμε. Με τις απαντήσεις τους βεβαίως!

 

Aπαντήσεις σε ερωτήσεις που δεν τολμούσατε να κάνετε | tovima.gr

Γαλδαδάς Αλκης

30.01.2021, 11:15

Έχοντας κάνει αρκετά χρόνια μαθήματα σε παιδιά, έγινα εμμονικός με το τι ερωτήσεις μπορεί να σου κάνει ξαφνικά ένας από τους μαθητές σου. Επειδή δάσκαλος δεν είναι τόσο αυτός που σε μαθαίνει αλλά αυτός που σε ξυπνάει, πίστευα πως ένα σημάδι τού τόσο ευπρόσδεκτου αυτού «ξυπνήματος» είναι το να αρχίσει ένα παιδί να ρωτάει (και να σε φέρνει σε δύσκολη θέση). Αφού βέβαια θα έχει επεξεργαστεί με το μυαλό του, έστω και λίγο, το υλικό που του προσφέρθηκε.

Εχω καταλήξει μάλιστα χωρίς να θεωρώ πως αυτό είναι τεκμηριωμένο και από άλλους (δηλαδή ερευνητές πιο καταρτισμένους) στο ότι το χιούμορ και οι εύστοχες ερωτήσεις είναι κάτι που ως έναν βαθμό θα μπορούσαν να διδάσκονται. Και μάλιστα από τις μικρές ηλικίες ήδη. Να εκπαιδευόμαστε στο να ρωτάμε και να χειριζόμαστε τη γλώσσα (και) με χιούμορ. Προς το παρόν βέβαια, από όσο μπορώ να μαντέψω, μαζί με άλλα βέβαια, θα συνεχίσουν να λείπουν και τα δύο αυτά από τα σχολικά προγράμματα.

Η ερώτηση «Πού πάει η μουσική όταν δεν την ακούμε πια;» που βασάνιζε τον μακαρίτη πλέον σκηνοθέτη Φεντερίκο Φελίνι από μικρό, είναι υπόδειγμα αυτής της επεξεργασμένης ερώτησης και αφορμή για εξηγήσεις με διάρκεια ακόμη και πολλών ωρών. Τέτοιες απροσδόκητες ερωτήσεις, με την ετικέτα «παιδικές», προφανώς μπορεί να σου κάνει και ένας μεγάλος και να σε βάλει σε σκέψεις.

Στη συνέχεια λοιπόν, έτσι για δείγμα, αυτές τις ημέρες του εγκλεισμού ο αναγνώστης μπορεί να βρει δύο σελίδες με λίγες ερωτήσεις αυτού του τύπου, απειλητικές σαν σφαίρες που έρχονται να σε βρουν κατάστηθα. Από τη μια χαίρεσαι που? πέφτουν επάνω σου και από την άλλη προσπαθείς να επιβιώσεις δίνοντας μια έγκυρη απάντηση. Και προσοχή, το χειρότερο που μπορείς να κάνεις είναι να ξεφύγεις λέγοντας σε όποιον ρωτήσει: «Πού να ξέρω, μπες και γκούγκλαρε»

 


?

Τι θα γινόταν αν η Γη σταματούσε να γυρίζει;

Ναι, κάποτε θα σταματήσει. Σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια. Η Γη γυρίζει όμως ήδη όλο και πιο αργά. Περίπου 0,0017 δευτερόλεπτα πιο αργά από ό,τι έναν αιώνα πριν και μισή ώρα από ό,τι την εποχή των δεινοσαύρων. Και αυτό εξαιτίας της επίδρασης του Ηλίου και της Σελήνης στους γήινους ωκεανούς και της τριβής με την ατμόσφαιρα. Σταματώντας όμως θα χάσει και το μαγνητικό της πεδίο, οπότε η ζωή θα καταστρεφόταν από τις ακτινοβολίες. Αν πάλι σταματούσε τώρα και ακαριαία;

Τότε θα επικρατούσε χάος στα περισσότερα σημεία της, ιδιαίτερα από 42 μοίρες νότιο έως 42 μοίρες βόρειο πλάτος περίπου. Λόγω της αδράνειας οι αέριες μάζες θα συνέχιζαν με την προηγούμενη ταχύτητα για αρκετά λεπτά και θα κατέστρεφαν σχεδόν κάθε επίγεια κατασκευή. Μετά θα άρχιζε η θερμοκρασία να ανεβαίνει, η ατμόσφαιρα να θολώνει από τη μεταφερόμενη σκόνη και όσοι προλάβαιναν να κρυφτούν στις υπόγειες στοές τι θα έκαναν;

Τελευταία Ενημέρωση στις Κυριακή, 31 Ιανουάριος 2021 14:05 Περισσoτερα...
 

Ο Τζον Νας και η θεωρία παιγνίων

E-mail Εκτύπωση PDF



ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ

Η «ισορροπία Νας» ορίζεται ως η σταθερή κατάσταση όπου, με απλά λόγια, κανένας παίκτης δεν κερδίζει το παραμικρό πλεονέκτημα αν αλλάξει τη δική του στρατηγική, υπό την προϋπόθεση πως οι υπόλοιποι παίκτες θα μείνουν σταθεροί στις επιλογές τους.

Δευτέρα, 25 Μαϊου 2015

Το τραγικό δυστύχημα που στέρησε τη ζωή στον Αμερικανό μαθηματικό Τζον Νας και τη σύζυγό του, χθες Κυριακή, συνέβη πέντε μόλις ημέρες μετά την επίσημη τελετή απονομής του βραβείου Άμπελ από τον βασιλιά της Νορβηγίας. Το βραβείο, το οποίο ο Νας μοιράστηκε με τον καναδικής καταγωγής Λούις Νίρενμπεργκ, χαρακτηρίζεται ως «Νόμπελ των μαθηματικών», καθώς τα μαθηματικά δεν συμπεριλαμβάνονται στα έπαθλα που θεσμοθέτησε ο Άλφρεντ Νόμπελ.

Στην περίπτωση του Νας, ωστόσο, η συγκεκριμένη διάκριση ήρθε να προστεθεί στο Νόμπελ  Οικονομίας που απέσπασε το 1994, για το έργο του πάνω στη θεωρία παιγνίων και την επίδραση που αυτό στην οικονομική επιστήμη. Μάλιστα, είναι ο μόνος επιστήμονας που έχει κερδίσει και τα δύο βραβεία, δικαιολογώντας έτσι απόλυτα τον τίτλο «A Beautiful Mind» («Ένας Υπέροχος Άνθρωπος») που επιλέχθηκε το 2001 για την κινηματογραφική μεταφορά της ζωής του, με πρωταγωνιστή τον ηθοποιό Ράσελ Κρόου.

Η ταινία, στην οποία περιγράφεται η μάχη του Νας με τη σχιζοφρένεια, έγινε η αιτία ώστε ο επιστήμονας να γίνει γνωστός πέρα από τους κύκλους των μαθηματικών. Μάλιστα, σε μια διάσημη σκηνή της, όπου υποτίθεται πως βρίσκεται με φίλους του στο μπαρ και καταλήγει στο συμπέρασμα πως θα πρέπει όλοι τους να? αγνοήσουν την εντυπωσιακή ξανθιά που μόλις μπήκε στο κατάστημα, αν θέλουν να φλερτάρουν με επιτυχία, δίνει μια ιδέα για το τι είναι η θεωρία παιγνίων. Αν και δεν αφορά τη μεγαλύτερη συμβολή του σε αυτήν, γνωστή ως «ισορροπία Νας».

Τι είναι η θεωρία παιγνίων

Η θεωρία παιγνίων είναι ουσιαστικά η μαθηματική μελέτη διαμόρφωσης μιας πετυχημένης στρατηγικής σε ένα παιχνίδι όπου κάθε παίκτης δεν γνωρίζει τις επιλογές των υπόλοιπων ανταγωνιστών του, αλλά επηρεάζεται από αυτές  ? στη θέση του παίκτη, μπορεί να είναι ένα άτομο, ένα κράτος, ή μια ομάδα ανθρώπων κοινών συμφερόντων.

Η «ισορροπία Νας» ορίζεται ως η σταθερή κατάσταση όπου, με απλά λόγια, κανένας παίκτης δεν κερδίζει το παραμικρό πλεονέκτημα αν αλλάξει τη δική του στρατηγική, υπό την προϋπόθεση πως οι υπόλοιποι παίκτες θα μείνουν σταθεροί στις επιλογές τους. Σύμφωνα με τον μαθηματικό, αυτή η κατάσταση ισορροπίας μπορεί να προβλεφθεί και να ποσοτικοποιηθεί.

Τελευταία Ενημέρωση στις Σάββατο, 30 Ιανουάριος 2021 14:26 Περισσoτερα...
 

Χημείας Πρόσωπα - Αναστάσιος Βάρβογλης

E-mail Εκτύπωση PDF

 

LOGO_INTERVIEW

Ερ. Ποιά ήταν η πρώτη σας επαφή με την επιστήμη της Χημείας;

Η πρώτη μου επαφή ήταν τα τεύχη του περιοδικού Journal of Organic Chemistry που ο πατέρας μου ? καθηγητής της οργανικής χημείας στο ΑΠΘ ? έφερνε τακτικά στο σπίτι για να τα μελετήσει με την ησυχία του.  Από την πρώτη στιγμή που ξεφύλλισα από περιέργεια ένα τεύχος, βρέθηκα αντιμέτωπος με ένα νέο κόσμο ακατανόητο, αλλά γι? αυτό ακριβώς προκλητικό. Ήταν σαν ένα αίνιγμα που αν μπορούσα να το λύσω θα άνοιγαν οι πόρτες για τη γνωριμία μου με μια επιστήμη που ελάχιστα γνώριζα και ήθελα να κατανοήσω πριν ακούσω τις πρώτες διδασκαλίες. Ιδιαίτερη γοητεία εξασκούσαν πάνω μου οι τύποι, παρόλη την άτεχνη γραφική παράστασή τους. Τι άραγε αντιπροσώπευαν, πώς συνδέονταν με τις χημικές ουσίες, ποια ήταν εντέλει αυτή η άγνωστη νέα γλώσσα; Ακόμη και σήμερα όταν συναντώ νέους τύπους, πριν πληροφορηθώ από πού προέρχονται και ποια η σημασία τους, αρκεί η ομορφιά της συμμετρίας τους, της πολυπλοκότητας ή της παρουσίας ασυνήθιστων δομικών χαρακτηριστικών για να μου κεντρίσει το ενδιαφέρον, επιστημονικό, εγκυκλοπαιδικό και τελευταία ετυμολογικό! Παραθέτω κάποιους τύπους χωρίς σχόλια ώστε να γίνει κατανοητό γιατί μου αρέσουν. Πατήστε εδώ.

Ερ. Με ποιό τρόπο επηρέασε η Χημεία τη ζωή σας;

Η Χημεία ως κεντρική επιστήμη εμπλέκεται όχι μόνο σε πολλά επιστημονικά πεδία και τις εφαρμογές τους, αλλά και σε τομείς εκ πρώτης όψεως άσχετους, όπως στη λογοτεχνία και στις καλές τέχνες, την ψυχολογία, ακόμη και τη μουσική! Αυτός ο πολυσχιδής ρόλος της Χημείας με ώθησε στον ελεύθερο χρόνο μου να ασχοληθώ συστηματικά με τις προεκτάσεις της Χημείας προς κάθε κατεύθυνση, από τον υλικό νανόκοσμο ως τις φιλοσοφικές, αισθητικές και γλωσσολογικές συνιστώσες της. Με λίγα λόγια, η Χημεία ήταν για μένα αγαπημένο επάγγελμα και ταυτόχρονα χόμπι που εξακολουθώ να εξασκώ μετά τη συνταξιοδότησή μου.

 

ΩVARV

 

ρ. Ποια θεωρείτε ότι είναι τα κομβικά σημεία στην καριέρα σας μέχρι σήμερα;

Η εκπόνηση του διδακτορικού μου στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ ήταν ασφαλώς το κομβικό σημείο που με βοήθησε να ξεπεράσω τις ελληνικές αγκυλώσεις. Με την επιστροφή μου στην Ελλάδα προσπάθησα να εφαρμόσω κάποια πράγματα, όπως ακαδημαϊκή δεοντολογία, πρωτότυπη διδασκαλία και δημιουργική έρευνα, χωρίς μεγάλη επιτυχία. Θα ήθελα να πιστεύω ότι τα εκλαϊκευμένα βιβλία και οι διαλέξεις μου βοήθησαν κάποια άτομα να αγαπήσουν τη Χημεία.

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 27 Ιανουάριος 2021 14:08 Περισσoτερα...
 


Σελίδα 4 από 211

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ

Διαφήμιση

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1900

Ο Λάντσταϊνερ διακρίνει τις ομάδες αίματος σε Ο, Α, Β και ΑΒ.

Ο ΚΑΙΡΟΣ

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου