Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

ΑΡΧΗ

Σαν σήμερα 17 Ιανουαρίου 1706 | Benjamin Franklin

E-mail Εκτύπωση PDF

Joseph Siffrein Duplessis - Benjamin Franklin - Google Art Project.jpg

 

Κείμενο: Ολυμπία Ράλλη

Γεννιέται ο Benjamin Franklin, που απεικονίζεται στο χαρτονόμισμα των 100 δολαρίων των Ηνωμένων Πολιτειών, σε γραμματόσημα, σε πίνακες όπου υπογράφει τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας της Αμερικής αλλά και σε πίνακες όπου εκτελεί πείραμα με ηλεκτρικούς σπινθήρες. Επίσης υπάρχει ένα ιδιαίτερο μουσικό όργανο με το όνομα του, που χρησιμοποίησαν ο Mozart και ο Beethoven.

Ο Benjamin ήταν το 15ο παιδί (από τα 17) του Josiah Franklin, Άγγλου αποίκου που είχε εγκατασταθεί στη Βοστώνη. Λόγω οικονομικών δυσκολιών, η σχολική του εκπαίδευση διήρκεσε δύο μόνο χρόνια. Σε ηλικία 12 χρονών εργάζεται στο τυπογραφείο του μεγαλύτερου αδελφού του James.

Μερικά χρόνια αργότερα, στην εφημερίδα δημοσιεύονται 14 κείμενα που υπογράφονται από την «Mrs Silence Dogood» και αποτελούν το θέμα συζήτησης της πόλης. Τελικά ο 16χρονος Franklin αποκαλύπτει ότι αυτός είναι ο συγγραφέας, αλλά εισπράττει την εχθρότητα του αδελφού του και αναγκάζεται να εγκαταλείψει την πόλη.

Όμως έχοντας μάθει την τέχνη της τυπογραφίας, βρίσκει εύκολα δουλειά στην Φιλαδέλφεια. Σύντομα βρίσκεται στο Λονδίνο για να προμηθευτεί τυπογραφικά στοιχεία και εξοπλισμό ώστε να ανοίξει το δικό του τυπογραφείο. Στο Λονδίνο γνωρίζει τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής: τα θέατρα, τα καφέ όπου γίνονται διάφορες συζητήσεις και τα βιβλία. Επίσης συνηθίζει να κολυμπά στον Τάμεση χρησιμοποιώντας τα δικής του επινόησης «ξύλινα βοηθήματα κολύμβησης», ξύλινες πλάκες με μια οπή από όπου περνά ο αντίχειρας. Για τις ικανότητες του στην κολύμβηση το 1968 αναγνωρίστηκε ως επίτιμο μέλος της International Swimming Hall of Fame.

Επιστρέφει στη Φιλαδέλφεια (1726) σε ηλικία 20 χρονών και εργάζεται ως υπάλληλος και λογιστής ενός πλούσιου εμπόρου. Ο τρόπος ζωής του Λονδίνου, και περισσότερο οι συζητήσεις στα καφέ, τον οδηγούν να ιδρύσει τη λέσχη «Junto», όπου ανταλλάσσονται απόψεις και γίνονται συζητήσεις για διάφορα θέματα: για τις φυσικές επιστήμες, την ηθική, την πολιτική. Ο ίδιος ο Franklin προτείνει τη δημιουργία βιβλιοθήκης για να μπορούν όλοι να έχουν πρόσβαση στη γνώση. Το αποτέλεσμα είναι η ίδρυση της πρώτης δανειστικής βιβλιοθήκης (Library Company of Philadelphia) που λειτουργεί ως σήμερα. Επίσης τονίζει την ανάγκη ύπαρξης μιας εθελοντικής ομάδας πυρόσβεσης και δημιουργείται η πρώτη εθελοντική ομάδα πυρόσβεσης.

Σύντομα αποκτά το δικό του τυπογραφείο, (1728) όπου τυπώνει εκτός από εφημερίδες, βιβλία, γραμματόσημα και χαρτονομίσματα. Η εφημερίδα που εκδίδει ?Pennsylvania Gazette? κυκλοφορεί σε όλες τις αποικίες της Αμερικής.

Από το 1732 ως το 1757 γράφει και εκδίδει το ετήσιο ?Poor Richard?s almanac? που έχει μεγάλη απήχηση. Στο almanac γράφει πολλές απόψεις του για καθημερινά θέματα με χιουμοριστικό τρόπο. Πολλές ρήσεις του ?Poor Richard? καθιερώθηκαν ως παροιμίες. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας 1740 γίνεται ένας από τους πιο πλούσιους κατοίκους της Βόρειας Αμερικής. Τώρα στην ηλικία των 42 αποφασίζει να αποσυρθεί από την επαγγελματική δραστηριότητα και να γίνει «Κύριος του χρόνου του», να ασχοληθεί με τα διάφορα ενδιαφέροντα του.

Πρώτο είναι ο ηλεκτρισμός, που εκείνη την εποχή γοητεύει και διασκεδάζει τους Ευρωπαίους. Ο Franklin, έχοντας διατηρήσει την αλληλογραφία με τους φίλους του στην Αγγλία, έχει ενημερωθεί για τα ηλεκτρικά φαινόμενα, και αποφασίζει να τα διερευνήσει. Έτσι παρατήρησε ότι υπάρχουν δύο είδη ηλεκτρισμού (φορτίου θα λέγαμε σήμερα), το θετικό και το αρνητικό. Μέχρι τότε πίστευαν ότι είναι δύο διαφορετικά «ρευστά». Επίσης παρατήρησε ότι σε ένα σώμα που έχει ηλεκτριστεί, το συνολικό θετικό φορτίο που έχασε /απόκτησε είναι ίσο με το αρνητικό που απέκτησε /έχασε, που οδήγησε στην αρχή διατήρησης του ηλεκτρικού φορτίου. Επιπλέον επινόησε έναν πυκνωτή για να αποθηκεύσει ηλεκτρικό φορτίο και διέκρινε τα υλικά σώματα σε αγωγούς και μονωτές. Πολλοί όροι που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα, είναι δικής του επινόησης όπως conductor, charge, discharge, condense, armature, electrify.

 

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά του πειράματα είναι το πείραμα με τον χαρταετό. Ο στόχος του ήταν να δείξει ότι οι αστραπές, που εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια των καταιγίδων, είναι ηλεκτρικές εκκενώσεις, δηλαδή ηλεκτρικής φύσης. Κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας ύψωσε ένα χαρταετό στον οποίο είχε προσαρμόσει μία μεταλλική ράβδο. Ο αετός ελεγχόταν από ένα νήμα φυτικής προέλευσης. Στην άκρη του νήματος έδεσε ένα μεταλλικό κλειδί και στη συνέχεια ένα κομμάτι νήματος από μετάξι. Ήξερε ότι λόγω της καταιγίδας, το φυτικής προέλευσης νήμα θα βραχεί και θα λειτουργήσει ως αγωγός του ηλεκτρικού φορτίου. Το μεταξωτό τμήμα το διατήρησε σε υπόστεγο για να μην βραχεί και το έδεσε σε σταθερό σημείο. Μετά από λίγη ώρα παρατήρησε ότι στο φυτικής προέλευσης νήμα, οι ίνες είχαν τεντωθεί σαν να είχαν ηλεκτριστεί. Τότε πλησίασε το δάχτυλο του στο κλειδί και παρατήρησε ηλεκτρικούς σπινθήρες ανάμεσα στο δάχτυλο του και το κλειδί. Το πείραμα επαναλήφθηκε από πολλούς και δυστυχώς υπήρξαν και ατυχήματα.

Ο Franklin εφάρμοσε την νέα γνώση στην επινόηση του αλεξικέραυνου. Ένα μεταλλικό ραβδί, σαν βελόνα, στερεώνεται στο υψηλότερο σημείο μιας περιοχής. Μεταλλικά καλώδια ενώνουν το ραβδί με το έδαφος. Το ηλεκτρικό φορτίο, κατά τη δημιουργία κεραυνών, διοχετεύεται από την άκρη του ραβδιού στη γη, μέσω των καλωδίων, με ασφάλεια.

Άλλες εφευρέσεις του ήταν:

· ο φούρνος Franklin, για την αποτελεσματικότερη και ασφαλέστερη θέρμανση των σπιτιών,

· τα γυαλιά οράσεως με δύο φακούς: καθώς είχε αδυνατίσει η όραση του χρειαζόταν άλλα γυαλιά για να βλέπει μακριά και άλλα για να βλέπει κοντά. Έτσι έκοψε τους φακούς στη μέση και προσάρτησε δύο διαφορετικούς φακούς στον ίδιο σκελετό γυαλιών.

· Το μουσικό όργανο Glass Armonica, θυμίζει τον ήχο που παράγουν τα κρυστάλλινα ποτήρια.

Επιπλέον, παρατήρησε και χαρτογράφησε το ρεύμα του Κόλπου (Gulf Stream), που αν και ήταν γνωστό δεν είχε χαρτογραφηθεί. Η χρήση του από έμπειρους καπετάνιους μείωσε τη διάρκεια των θαλάσσιων ταξιδιών ανάμεσα στην Αμερική και την Αγγλία κατά δύο εβδομάδες.

Ο Franklin δεν θέλησε να καταθέσει αίτηση πατέντας για τις εφευρέσεις του. Θεωρούσε ότι όλοι πρέπει να επωφελούνται από τους καρπούς του ανθρώπινου πνεύματος.

Μέσω της αλληλογραφίας του με τους φίλους του στην Αγγλία, η φήμη του διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη.

Το 1754 συνέλαβε την ιδέα της ένωσης των αποικιών της Αμερικής σε ένα ενιαίο κράτος, με ένα εθνικό κογκρέσο.

Το 1757 ταξιδεύει στο Λονδίνο ως εκπρόσωπος της Πενσυλβανίας, που τότε ήταν μία Αγγλική αποικία. Μάλιστα τα εδάφη ανήκαν σε έναν Άγγλο, τον William Penn. Αρχικά ο στόχος του Franklin ήταν να περάσει η Πενσυλβανία από τον έλεγχο του Penn στον έλεγχο του Βασιλιά. Στην Αγγλία η φήμη του είχε προηγηθεί της άφιξης του. Δεν άργησε να γνωρίσει όλες τις σημαντικές προσωπικότητες της εποχής: τον David Hume, τον Joseph Priestley, τον John Pringle και τον Captain James Cooke. Το 1759 λαμβάνει τιμητικό δίπλωμα (διδακτορικό) από το Πανεπιστήμιο Saint Andrews της Σκωτίας. Το 1762 λαμβάνει ένα ακόμη τιμητικό δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Στα χρόνια που ακολούθησαν κατέβαλε όλες του τις δυνάμεις για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα των αποικιών. Η Αγγλία χρειαζόταν χρήματα και ο πιο εύκολος τρόπος ήταν η φορολόγηση των αποικιών. Στην Αμερική το κλίμα άρχισε να γίνεται εχθρικό προς την Αγγλία. Ο Franklin αρχικά πίστευε ότι θα μπορούσε να μεσολαβήσει για να ομαλοποιηθούν οι σχέσεις Αγγλίας ? Αποικιών. Κάποια στιγμή κατάλαβε ότι δεν υπήρχε τέτοια διάθεση από την Αγγλία και επέστρεψε στην Αμερική, όπου άρχισε να εργάζεται για την ένωση των αποικιών και τη δημιουργία ανεξάρτητου αμερικάνικου κράτους.

Συμμετείχε στην αρχική ομάδα που σύνταξε τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας που ψηφίστηκε στο κογκρέσο στις 4 Ιουλίου 1776. Την ίδια χρονιά το Κογκρέσο τον έστειλε ως πρεσβευτή στη Γαλλία, για να ζητήσει οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη καθώς θα ξεκινούσε ο πόλεμος ανάμεσα στην Αμερική και στην Αγγλία. Στη Γαλλία ήταν εξαιρετικά δημοφιλής. Είχε αποκτήσει τη φήμη ενός ανθρώπου που παρόλο που μεγάλωσε στην άγρια Δύση κατάφερε να εξηγήσει τα ηλεκτρικά φαινόμενα πριν τους μορφωμένους Ευρωπαίους. Θεωρούνταν ένα εξαιρετικά λαμπρό πνεύμα. Και πράγματι, κατόρθωσε να εξασφαλίσει την οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη του Βασιλιά της Γαλλίας ενάντια στην Αγγλία, με τη συνθήκη συμμαχίας, φιλίας και εμπορίου ανάμεσα στις δύο χώρες (1778). Αυτή η συνθήκη οδήγησε στον τερματισμό του πολέμου.

Δίκαια θεωρείται «Εθνοπατέρας των Ηνωμένων Πολιτείων» καθώς είναι το μοναδικό άτομο που υπέγραψε και τα τέσσερα έγραφα που θεμελίωσαν το κράτος των Ηνωμένων Πολιτειών: την διακήρυξη της Ανεξαρτησίας (1776), τη συνθήκη συμμαχίας, φιλίας και εμπορίου με την Γαλλία (1778), τη συνθήκη ειρήνης μεταξύ Αγγλίας, Γαλλίας και Ηνωμένων Πολιτειών (1787) και το Σύνταγμα του νέου κράτους (1787).

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του είχε ταχθεί ενάντια στη δουλεία. Μάλιστα στη διαθήκη του υπήρχε ο όρος να απελευθερώσουν οι κληρονόμοι του τους δούλους του για να λάβουν την κληρονομιά του.

Στο πλανητάριο υπάρχει εγκατεστημένο αλεξικέραυνο και βλέποντας τα καλώδια που οδηγούν το φορτίο στην γη δεν μπορούμε να μην σκεφτούμε τον Benjamin Franklin!

Τελευταία Ενημέρωση στις Κυριακή, 24 Ιανουάριος 2021 14:25  

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1940

Επινοείται το σύστημα της έγχρωμης τηλεόρασης.

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης

ΤVSpot Τεχνικού Μουσείου